نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۷۲۳ مورخ ۱۴۰۵/۰۱/۳۱
موضوع : نحوه مسئولیت مسبب حادثه و شرکت بیمه در دعاوی مطالبه ناشی از تصادفات رانندگی و بررسی امکان اجرای تضامنی آنها
تاریخ نظریه : ۱۴۰۵/۰۱/۳۱
شماره نظریه : ۷/۱۴۰۴/۷۲۳
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۱۶/۱۰-۷۲۳ع
استعلام :
در پرونده‌های مطالبه خسارات ناشی از تصادف چنانچه شرکت بیمه نیز طرف دعوی قرار گیرد نحوه مسئولیت راننده مقصر و شرکت بیمه به چه صورت است؟ مسئولیت به نمایندگی است یا تضامنی است یا تضامنی (توجهاً به قسمت اخیر ماده ۴ قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه)؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
با توجه به بند «الف» ماده ۴ قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب ۱۳۹۵، چنانچه زیان‌دیده بخواهد حسب مورد علیه شرکت بیمه یا صندوق تامین خسارت‌های بدنی طرح دعوا کند، باید مسبب حادثه را نیز طرف دعوا قرار دهد؛ زیرا احراز وقوع حادثه و ورود خسارت و استناد به آن و احراز رابطه قراردادی بین مسبب حادثه و شرکت بیمه و تحقق مسؤولیت برای شرکت بیمه فرع بر آن است که مسبب حادثه طرف دعوا قرار گرفته و دفاعیات وی استماع شود؛ بر این اساس، در فرض سؤال که دعوای مطالبه خسارت به طرفیت مسبب حادثه و شرکت بیمه مطرح شده است؛ رسیدگی دادگاه محدود به احراز موارد مذکور بوده و با توجه به حکم مقرر در ماده ۴ قانون پیش‌گفته، شرکت بیمه به جبران خسارات وارده در حدود مسؤولیت مندرج در قرارداد بیمه محکوم می‌شود و در حدود این خسارات که بر عهده شرکت بیمه است، موجبی برای محکوم کردن مسبب حادثه وجود ندارد؛ اما چنانچه طرف دعوا بودن مسبب حادثه همچنین بابت خساراتی باشد که مشمول قرارداد بیمه نمی‌باشد، مرجع قضایی نسبت به مسبب حادثه نیز اتخاذ تصمیم می‌کند؛ بنابراین، محکومیت مسبب حادثه و شرکت بیمه به پرداخت خسارت به صورت تضامنی با توجه به اصل عدم تضامن، علی‌الاصول فاقد وجاهت قانونی است و اگر مقصود خواهان محکومیت تضامنی آنها باشد، چنین دعوایی مردود است؛ اما چنانچه مقصود محکومیت تضامنی نباشد، طرف دعوا بودن مسبب حادثه به عنوان خوانده صرفاً به منظور احراز موارد پیش‌گفته و محکومیت مسبب حادثه نسبت به خساراتی است که مشمول قرارداد بیمه نمی‌باشد.
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است بنابراین صحت آن را باید بررسی نمایید.
چکیده نظریه
بر اساس ماده «الف» ۴ قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث مصوب ۱۳۹۵، زیان‌دیده برای طرح دعوا علیه شرکت بیمه یا صندوق بیمه‌های بدنی، باید مسبب حادثه را نیز از طرف دیگر قرار دهد . زیرا وقوع حادثه، ورود، ورود، انتساب آن به حادثه، رابطه قراردادی در میان مسبب حادثه و شرکت بیمه و بیمه حق بیمه، مستلزم استماع دفاعیات مسبب حادثه است.
با این، طرف دعوا قرار گرفتن مسبب حادثه به حال مسئولیت تضامنی وی با شرکت بیمه نیست. شروط قانونی، شرکت بیمه را در حدود طولانی مدت در قرارداد بیمه به جبران خسارت می‌کند و در خصوص خسارات که تحت پوشش بیمه قرار می‌گیرد، تحت پوشش بیمه قرار می‌گیرد. اما اگر مطالبه‌شده خارج از موضوع بیمه‌گر باشد، حادثه نسبت به آن مسئول و قابل رسیدگی است.
تضمینیت تضامنی مسبب حادثه و شرکت بیمه اصولاً فاقد وجاهت قانونی است . دلواپسان صراحتاً خواستند تضامنی آنان را بخواهد، دعوا از این جهت مرد خواهد بود. اما اگر هدف از طرف قرار دادن مسبب اتفاق می افتد این است که شرایط مسئولیت و مطالبات خسارات خارج از پوشش بیمه باشد، به دعوا و تصمیم گیری نسبت به هر یک از خواستگان امکان پذیر است.
