نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۲۸ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۶

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۲۸ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۶
موضوع : صلاحیت دادگاه‌ها در رسیدگی توأمان به جرائم مختلف و آثار قرار منع تعقیب و وحدت دادرسی

تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۱۱/۰۶
شماره نظریه : ۷/۱۴۰۴/۴۲۸
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۱۶۸-۴۲۸ک

استعلام :
در فرضی که پرونده با شکایت شاکی مبنی بر تصرف عدوانی، ممانعت از حق، توهین و تهدید در دادسرا تشکیل شود و دادسرا در خصوص عناوین تهدید، توهین و ممانعت از حق قرار منع تعقیب و در مورد بزه تصرف عدوانی قرار جلب به دادرسی و سپس کیفرخواست صادر کند و پرونده نزد دادگاه ارسال شود، خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید:
۱- با توجه به اینکه پرونده به ‌صورت توامان در دادسرا مطرح و با صدور کیفرخواست به دادگاه ارسال شده است، آیا مقام ارجاع میتواند در خصوص بزه تصرف عدوانی، پرونده را به دادگاه صلح ارجاع دهد؟
۲- چنانچه با اعتراض به قرار منع تعقیب پرونده به دادگاه کیفری ۲ ارجاع و این قرار در دادگاه مذکور قطعی شود، آیا دادگاه اخیر میتواند در خصوص عنوان مجرمانه تصرف عدوانی قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه صلح صادر کند؟
۳- با عنایت به اینکه در خصوص شکایت شاکی بابت ممانعت از حق قرار منع تعقیب صادر شده است، در صورت ارجاع پرونده به دادگاه صلح و نظر این دادگاه مبنی بر صدق عنوان مجرمانه ممانعت از حق، با توجه به صدور قرار منع تعقیب و حاکمیت اعتبار امر مختوم، تکلیف دادگاه صلح چیست؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
۱- نظر به اینکه در فرض سؤال، دادسرا کیفرخواست را خطاب به دادگاه کیفری دو صادر کرده است و به موجب مواد ۳۲ و ۳۳ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب تشخیص صلاحیت هر دادگاه به عهده او است، بنابراین مقام ارجاع باید پرونده را به دادگاه کیفری دو ارجاع کند تا در صورتی که این دادگاه به عدم صلاحیت خود و صلاحیت دادگاه صلح داشته باشد عقیده مطابق مقررات قرار عدم صلاحیت صادر کند.
۲- نظر به اینکه با طرح شکایت کیفری در دادرسی و انجام تحقیقات در خصوص جرایم متعدد که برخی از آنها درجه ۷ و ۸ و در صلاحیت دادگاه صلح و برخی دیگر جرایم درجه ۵ و ۶ و در صلاحیت دادگاه کیفری دو است، به لحاظ رسیدگی توام و رعایت اصل وحدت دادرسی برای دادگاه کیفری دو و به تبع آن دادسرایی که در معیت آن انجام وظیفه می‌کند صلاحیت ایجاد شده است، در صورتی که فقط در مورد برخی از آن جرایم قرار جلب به دادرسی صادر شود؛ حتی اگر اصولاً در صلاحیت دادگاه صلح باشد، با عنایت به استمرار صلاحیت ایجاد شده، رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه کیفری دو مربوط است؛ بنابراین در فرض سؤال که در دادسرا در خصوص عناوین اتهامی ممانعت از حق، توهین و تهدید قرار منع تعقیب و در مورد بزه تصرف عدوانی قرار جلب به دادرسی صادر شده و قرار منع تعقیب نیز در دادگاه کیفری دو تایید شده است، رسیدگی به عنوان مجرمانه تصرف عدوانی نیز در صلاحیت همین دادگاه است.
۳- با پاسخ سؤال ۲، پاسخ این سؤال سالبه به انتفاء موضوع است.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

چکیده:
در پرونده‌ای که شکایت شاکی شامل اتهامات تصرف عدوانی، ممانعت از حق، توهین و تهدید بوده، دادسرا قرار منع تعقیب را برای عناوین تهدید، توهین و ممانعت از حق صادر کرده و تنها برای جرم تصرف عدوانی قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست صادر نموده است. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در نظریه مشورتی خود به سه پرسش مطرح‌شده پاسخ داده است:
مقام ارجاع نمی‌تواند پرونده را مستقیماً به دادگاه صلح ارجاع دهد، زیرا کیفرخواست خطاب به دادگاه کیفری دو صادر شده و تشخیص صلاحیت با دادگاه مذکور است.
با توجه به اصل وحدت دادرسی و استمرار صلاحیت دادگاه کیفری دو، این دادگاه حتی پس از قطعی شدن قرار منع تعقیب در جرائم دیگر، صلاحیت رسیدگی به اتهام تصرف عدوانی را نیز دارد و نمی‌تواند قرار عدم صلاحیت به نفع دادگاه صلح صادر کند.
در صورت ارجاع پرونده به دادگاه صلح و تشخیص آن دادگاه مبنی بر تحقق عنوان مجرمانه ممانعت از حق، با توجه به صدور قرار منع تعقیب قطعی شده، موضوع منتفی است و دادگاه صلح نمی‌تواند در این مورد اظهارنظر کند.