نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۶۱ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۲۸
موضوع : نحوه محاسبه خسارت وارده به خودرو در دعاوی با تأخیر طولانی در اقامه دعوا (بر مبنای قیمت روز یا تاریخ وقوع حادثه)
تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۱۰/۲۸
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۴/۴۶۱
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۱۶/۹-۴۶۱ح
استعلام :
در صورت گذشت مدت زمان طولانی از تاریخ وقوع تصادف تا زمان طرح دعوای حقوقی برای مطالبه خسارت، خسارت وارد به بدنه خودرو و هزینههای تعمیرات خودرو، بر اساس قیمت روز محاسبه میشود و یا بر مبنای تاریخ وقوع تصادف؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
با توجه به حکم مقرر در ماده ۳۲۸ قانون مدنی و از آنجا که در مسؤولیت مدنی اصل بر جبران کامل خسارت زیاندیده است، در فرض سپری شدن مدت زمان طولانی از تاریخ وقوع تصادف تا زمان طرح دعوای مطالبه خسارت وارد به بدنه خودرو و هزینههای تعمیر، اصل بر پرداخت قیمت روز خسارات مذکور است؛ مگر آنکه برای مرجع رسیدگیکننده احراز شود بهرغم فراهم آوردن موجبات لازم توسط راننده مسبب حادثه برای پرداخت خسارات وارد بر خودرو و یا اقدام به تعمیر، زیاندیده در این خصوص تأخیر بلاوجه داشته است که در این صورت با حکومت قاعده اقدام، خسارات وارده بر اساس زمان وقوع تصادف قابل محاسبه و وصول است.
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.
چکیده: این نظریه مشورتی به این پرسش پاسخ میدهد که در صورت گذشت مدت زمان طولانی از تاریخ وقوع تصادف تا طرح دعوای حقوقی، خسارت بدنه و هزینه تعمیر خودرو بر اساس چه مبنایی محاسبه میشود: قیمت روز یا قیمت در زمان وقوع حادثه.
اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ اعلام میدارد:
اصل کلی (قاعده جبران کامل خسارت): بر اساس ماده ۳۲۸ قانون مدنی و اصل جبران کامل خسارت زیاندیده، ملاک اصلی برای محاسبه خسارت، قیمت روز (زمان رسیدگی یا پرداخت) است.
استثنا (اعمال قاعده اقدام): اگر برای مرجع رسیدگیکننده احراز شود که زیاندیده با وجود فراهم بودن شرایط پرداخت یا تعمیر توسط مسئول حادثه، تأخیر بلاموجب و غیرموجه داشته است، در این صورت با استناد به قاعده اقدام، خسارت بر اساس قیمت زمان وقوع تصادف محاسبه میشود.
نتیجه نهایی: قاعده اصلی، پرداخت بر مبنای قیمت روز است، مگر اینکه ثابت شود تأخیر در مطالبه، ناشی از قصور و تقصیر خود زیاندیده بوده است که در آن صورت مبنای محاسبه به تاریخ وقوع حادثه بازمیگردد.