نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۸۸۵ مورخ ۱۴۰۴/۰۴/۲۱

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۸۸۵ مورخ ۱۴۰۴/۰۴/۲۱
موضوع : امکان اعاده دادرسی به دلیل عدم استماع شهادت شهود و تخلف انتظامی قاضی

تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۰۴/۲۱
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۸۸۵
شماره پرونده : ۱۴۰۳-۱۲۷-۸۸۵ح

استعلام :
چنانچه خواهان با طرح دعوا به شهادت شهود برای اثبات امری که شهادت با آن ممکن است، استناد و تصریح کند؛ اما دادگاه بدوی و تجدیدنظر به این درخواست توجه نکنند و در نهایت حکم علیه خواهان صادر شود و این رفتار قضات در دادگاه انتظامی قضات تخلف انتظامی تلقی شود؛ آیا این امر می‌تواند از موجبات اعاده دادرسی باشد؟ از آنجا که در نتیجه اقدام مرجع قضایی رسیدگی‌کننده، شهادت شهود استماع نشده و این دلیل از دسترس خارج شده است، آیا این امر می‌تواند سند مکتوم موضوع بند ۷ ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ تلقی شده و از موجبات اعاد دادرسی محسوب شود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
مقصود از سند مکتوم موضوع بند ۷ ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، سندی است که در جریان دادرسی منتهی به صدور رأی به صورت واقعی مکتوم بوده و در طی این فرایند، سند در اختیار مستدعی دادرسی نبوده است و بر این اساس، صرف عدم توجه دادگاه به درخواست خواهان برای استماع شهادت شهود و صدور رأی بر بی‌حقی وی و محکومیت انتظامی قاضی رسیدگی‌کننده از این حیث، آنگونه که در فرض سؤال آمده است، موجبی برای تلقی این امر به عنوان مکتوم بودن سند و پذیرش اعاده دادرسی نیست و مدعی می‌تواند اعمال ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ را در خصوص این رأی درخواست کند

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

چکیده نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۸۸۵

* عدم تلقی عدم استماع شهود به عنوان سند مکتوم:
- مقصود از “سند مکتوم” در بند ۷ ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی مدنی، سندی است که واقعاً در جریان دادرسی در دسترس نبوده است.
- صرف عدم توجه دادگاه به درخواست خواهان برای استماع شهادت شهود، منجر به صدور رأی بر بی‌حقی وی و در نتیجه تخلف انتظامی قاضی، موجب تلقی این امر به عنوان مکتوم بودن سند و پذیرش اعاده دادرسی نمی‌شود.
- دلیل این امر آن است که شهود و امکان استماع شهادت آن‌ها، در طول فرآیند دادرسی برای خواهان شناخته شده بوده است، نه اینکه سندی پنهان یا ناشناخته باشد.

* راهکار جایگزین برای رسیدگی مجدد:
- در چنین شرایطی، مدعی (خواهان) نمی‌تواند از موجبات اعاده دادرسی استفاده کند.
- بلکه، مدعی می‌تواند اعمال ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری را در خصوص رأی صادره درخواست کند. این ماده به مواردی اشاره دارد که رأی صادره خلاف بین شرع باشد.