نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۹۷۶ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۰۱

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۹۷۶ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۰۱
موضوع : تعیین صلاحیت رسیدگی به دعاوی با خواسته نامعین و تکلیف محاکم در رسیدگی

تاریخ نظریه: ۱۴۰۴/۰۲/۰۱
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۹۷۶
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۲۷-۹۷۶ح

استعلام :
۱- آیا دعاوی به خواسته اجرت‌المثل ایام تصرف، مطالبه خسارت و دعاوی مشابه که خواسته در زمان تقدیم دادخواست مشخص نمی‌باشد و خواهان دعوی را وفق بند ۱۴ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۱۳۷۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی مطرح می‌کند، از ابتدا قابل طرح در دادگاه صلح است؟
۲- در صورت طرح این قسم دعاوی در محاکم عمومی حقوقی و ارجاع به کارشناس و تعیین خواسته به مبلغ کمتر از یکصد میلیون تومان، آیا محاکم عمومی حقوقی باید پرونده را با صدور قرار عدم صلاحیت نزد دادگاه صلح ارسال کنند و یا آنکه باید در ماهیت قضیه تصمیم مقتضی اتخاذ نمایند؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
۱ و ۲- اولاً، صرف نظر از آنکه شمول بند ۱۴ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۱۳۷۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی، نسبت به فرض سوال (مطالبه اجرت‌المثل ایام تصرف و یا مطالبه خسارت) قابل مناقشه است و تعیین خواسته و تقویم آن با درخواست تامین دلیل و اخذ نظر کارشناس پیش از طرح دعوا از سوی خواهان امکان‌پذیر است، چنانچه موضوع مشمول بند ۱۴ ماده ۳ قانون یاد‌شده باشد، برای رسیدگی توسط دادگاه صلح تا پیش از مشخص شدن میزان دقیق خواسته منعی وجود ندارد؛ زیرا صلاحیت محاکم صلح نسبت به محاکم عمومی حقوقی از نوع صلاحیت نسبی است و نه ذاتی و همچنان که قانونگذار برای دادگاه صلح رسیدگی به دعوای خارج از نصاب را تجویز نکرده است، به صورت ضمنی دادگاه عمومی حقوقی را نیز از رسیدگی به دعاوی داخل در نصاب مقرر برای صلاحیت دادگاه صلح منع کرده است و در خصوص موارد مشمول بند ۱۴ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۱۳۷۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی، هیچ‌یک از محاکم عمومی حقوقی و یا صلح نسبت به دیگری اولویت خاصی ندارند و حسب مورد پس از مشخص شدن میزان دقیق خواسته، مطابق عمومات مرجع صالح تعیین می‌شود.
ثانیاً، در صورت طرح این دعوا در دادگاه حقوقی، چنانچه پس از جلب نظر کارشناس مشخص شود ارزش خواسته کمتر از یک میلیارد ریال است، با توجه به صلاحیت نسبی دادگاه حقوقی و با رعایت بند یک ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف، دادگاه حقوقی صلاحیت رسیدگی ندارد و پرونده با صدور قرار عدم صلاحیت نزد دادگاه صلح ارسال می‌شود.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

چکیده نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۹۷۶


۱. قابلیت طرح دعاوی در دادگاه صلح:

دعاوی با خواسته نامشخص می‌توانند در دادگاه صلح مطرح شوند، به شرطی که مشمول بند ۱۴ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت باشند. صلاحیت محاکم صلح نسبت به محاکم عمومی حقوقی، نسبی است و هیچ‌یک از این محاکم اولویت خاصی ندارند.
۲. ارسال پرونده به دادگاه صلح:

اگر دعاوی در محاکم عمومی حقوقی مطرح شوند و پس از تعیین خواسته توسط کارشناس، مبلغ آن کمتر از یک میلیارد ریال باشد، دادگاه عمومی حقوقی باید با صدور قرار عدم صلاحیت، پرونده را به دادگاه صلح ارسال کند.