نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۶ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۸

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۶ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۸
موضوع : تعیین معیار صلاحیت دادگاه صلح در صورت تفاوت اقامتگاه‌های اعلامی شخص حقوقی

تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۱۲/۲۸
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۶
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱/۱-۱۰۲۶ح

استعلام :
دعوایی علیه شخص حقوقی اقامه شده است. اقامتگاه اعلامی خوانده در اساسنامه و نزد اداره ثبت شرکت‌ها و اقامتگاه مندرج در سامانه ثنا، دو شهرستان متفاوت است. خواهشمند است اعلام فرمایید معیار تعیین دادگاه صلح کدام یک از این دو می‌باشد؟ آدرس اعلامی به اداره ثبت شرکت‌ها یا آدرس ثبت شده در سامانه ثنا؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
اولاً، به موجب بند‌های (۱) و (۲) ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، خواهان باید اقامتگاه (نشانی) خود و خوانده را در دادخواست قید کند و درج این نشانی‌ها در سامانه ثنا خواهان را از درج آن در دادخواست بی‌نیاز نمی‌کند.
ثانیاً، با توجه به تعریف اقامتگاه در ماده ۱۰۰۲ قانون مدنی و مستفاد از مواد ۷۸ و ۸۰ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، در اموری که صلاحیت دادگاه مبتنی بر محل اقامت می‌باشد، ملاک صلاحیت محل اقامت واقعی اشخاص است و در صورت احراز توسط دادگاه رسیدگی‌کننده، با رعایت قواعد عمومی مربوط به صلاحیت و تشخیص مرجع صالح اتخاذ تصمیم می‌شود. با وجود این، دادگاه مجاز نیست راساً صحت یا سقم آدرس اعلامی را بررسی کند و ورود به این موضوع مستلزم ایراد خوانده است.
بنا به مراتب پیش‌گفته، درج نشانی خوانده در سامانه ثنا در حقوق و تکالیف خواهان مبنی بر اعلام نشانی خوانده در دادخواست تاثیری ندارد و در فرض تفاوت نشانی اعلامی از سوی خواهان در خصوص اقامتگاه خوانده با نشانی خوانده در سامانه ثنا، نشانی اعلامی خواهان (در فرض سوال نشانی شرکت ثبت‌شده در اداره ثبت شرکت‌ها) ملاک ارزیابی صلاحیت دادگاه است؛ مگر آن‌که پس از ایراد خوانده، دادگاه احراز کند محل اقامت وی غیر از محلی است که خواهان اعلام کرده است.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

چکیده نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۶

این نظریه به تعیین دادگاه صالح در دعاوی علیه اشخاص حقوقی می‌پردازد که اقامتگاه آن‌ها در اسناد مختلف (اساسنامه، ثبت شرکت‌ها، سامانه ثنا) متفاوت است. خلاصه نکات به شرح زیر است:

وظیفه خواهان: خواهان باید اقامتگاه خوانده را در دادخواست ذکر کند.
عدم تأثیر ثنا: ثبت آدرس در سامانه ثنا، خواهان را از ذکر آدرس در دادخواست بی‌نیاز نمی‌کند.
ملاک صلاحیت: اصل بر این است که دادگاه محل اقامت واقعی شخص را صلاحیت‌دار بداند. اما در صورت تفاوت آدرس‌ها، آدرس اعلامی توسط خواهان (مثلاً آدرس ثبت شده در اداره ثبت شرکت‌ها) ملاک تعیین صلاحیت است.
ایراد خوانده: دادگاه نمی‌تواند راساً صحت آدرس را بررسی کند و ورود به این موضوع منوط به ایراد خوانده است. اگر خوانده ایراد کند و دادگاه، محل اقامت واقعی خوانده را متفاوت تشخیص دهد، دادگاه صالح بر اساس آن تعیین می‌شود.