نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۹۳۸ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۷

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۹۳۸ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۷
موضوع : بررسی استنکاف مرتهن از فک رهن و تأثیر آن بر اتلاف مال در قانون مدنی

تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۱۲/۲۷
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۹۳۸
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۷۶-۹۳۸ح

استعلام :
استنکاف مرتهن از فک رهن مال مرهونه (سند رسمی ملک) پس از وصول طلبش، آیا اتلاف مال موضوع ماده ۳۲۸ قانون مدنی محسوب می‌شود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
در فرض سوال که طلب مرتهن تادیه شده است؛ اما وی از فک رهن از عین مرهونه (یک قطعه ملک) استنکاف می‌کند، با عنایت به مواد ۳۰، ۳۱، ۳۶، ۳۰۲ و ۳۱۱ قانون مدنی، صرف استنکاف مرتهن از عودت مال و فک رهن موجب تلقی آن به عنوان مال تلف شده و مشمول حکم ماده ۳۲۸ قانون یادشده بر آن نمی‌شود؛ زیرا محرومیت مالک از مالکیت و استرداد مال امری استثنایی و خلاف اصل است و صرفاً در موارد مصرح قانونی مانند حکم مقرر در تبصره یک ماده یک قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب ۱۴۰۳ جایز است؛ بر این اساس، در فرض سوال، دعوای راهن مبنی بر الزام مرتهن به فک رهن از ملک، در ماهیت قضیه مسموع است.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

چکیده نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۹۳۸

1. سوال اصلی: آیا استنکاف مرتهن از فک رهن ملک، مصداق اتلاف مال (ماده ۳۲۸ قانون مدنی) است؟

2. پاسخ اداره کل حقوقی:
- صرف استنکاف مرتهن، اتلاف مال محسوب نمی‌شود
- محرومیت مالک از مالکیت، امری استثنایی است

3. مبانی حقوقی:
- استناد به مواد ۳۰، ۳۱، ۳۶، ۳۰۲ و ۳۱۱ قانون مدنی
- محرومیت از مالکیت تنها در موارد مصرح قانونی مجاز است

4. نتیجه نهایی:
- راهن می‌تواند دعوای الزام مرتهن به فک رهن را مطرح کند
- این دعوا در ماهیت قضیه مسموع است