نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۹۴۹ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۱۲
موضوع : جرائم در صلاحیت دادگاه صلح اگر توسط اطفال ارتکاب یابد در صلاحیت دادگاه اطفال و نوجوانان است مگر زمان رسیدگی سن متهم بالای 18 سال باشد
تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۱۲/۱۲
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۹۴۹
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۶۸-۹۴۹ک
استعلام :
با توجه به تشکیل دادگاههای صلح و با توجه به لزوم رسیدگی به جرایم ارتکابی اطفال و نوجوانان در دادگاه اطفال، آیا جرایم در صلاحیت دادگاه صلح که از ناحیه اطفال و نوجوانان ارتکاب مییابد باید در دادگاههای کیفری دو (ویژه اطفال) رسیدگی شود و یا دادگاه صلح؟ آیا اختصاص شعبی از دادگاههای صلح به عنوان دادگاه اطفال و نوجوانان امکانپذیر است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
با عنایت به عموم و اطلاق عبارت مذکور در صدر ماده ۳۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و اختصاصی بودن دادگاه اطفال و نوجوانان، علیالاصول صلاحیت دادگاه اطفال و نوجوانان (جز در مواردی که به حکم قانون مستثنی شده نظیر ماده ۳۱۵ این قانون) منصرف از نوع جرم بوده و به کلیه جرایم این اشخاص در این دادگاه رسیدگی میشود. بر این بنیاد رسیدگی به جرایم ارتکابی موضوع بندهای ۹ و ۱۰ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ در فرضی که مرتکب طفل و فرد کمتر از ۱۸ سال تمام شمسی باشد، در صلاحیت دادگاه اطفال و نوجوانان است و مطابق قسمت اخیر تبصره ۲ ماده ۳۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری چنانچه قبل از شروع به رسیدگی سن متهم از ۱۸ سال تمام تجاوز کند، رسیدگی به اتهام وی (چنانچه از جرایم موضوع بندهای ۹ و ۱۰ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ باشد) در دادگاه صلح صورت میگیرد و با عنایت به ماده ۱۷ قانون شوراهای حل اختلاف ، متهم از کلیه امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال میشود، بهرهمند میگردد.
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.
پرونده شبیهسازیشده بر اساس نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۹۴۹
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۶۸-۹۴۹ک
تاریخ رسیدگی: ۱۴۰۳/۱۲/۲۵
مرجع رسیدگی: دادگاه ویژه اطفال و نوجوانان تهران
موضوع پرونده: تجاهر به استعمال مشروبات الکلی توسط نوجوان
شرح پرونده:
شاکی، نیروهای انتظامی، با ارائه گزارشی به دادگاه اعلام کرده است که متهم، آقای رضایی، که سن او ۱۷ سال و ۹ ماه میباشد، در یک مهمانی خصوصی به تجاهر به استعمال مشروبات الکلی مبادرت ورزیده ( ماده ۷۰۱ قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده )
پس از تشکیل پرونده و بررسی اولیه، موضوع به دادگاه ویژه اطفال و نوجوانان ارجاع شده است. با توجه به سن متهم و اینکه جرم ارتکابی مربوط به تجاهر به استعمال مشروبات الکلی میباشد، سوالی که مطرح است این است که آیا این پرونده در صلاحیت دادگاه اطفال و نوجوانان قرار دارد یا باید به دادگاه صلح ارجاع شود؟
سوالات مطرح:
۱. آیا دادگاه ویژه اطفال و نوجوانان صلاحیت رسیدگی به جرم تجاهر به استعمال مشروبات الکلی ارتکابی توسط متهم با سن ۱۷ سال و ۹ ماه را دارد؟
۲. در صورتی که سن متهم به ۱۸ سال تمام تجاوز کند، آیا صلاحیت رسیدگی تغییر میکند؟
تحلیل و بررسی:
طبق نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۹۴۹، با توجه به اینکه متهم در زمان ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال دارد، صلاحیت رسیدگی به این جرم به دادگاه ویژه اطفال و نوجوانان تعلق دارد. همچنین، در ماده ۳۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری به طور صریح بیان شده است که رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان در دادگاههای اختصاصی این گروه سنی باید صورت گیرد.
در مورد سوال دوم، چنانچه سن متهم قبل از شروع به رسیدگی از ۱۸ سال تمام تجاوز کند، صلاحیت رسیدگی به جرایم وی به دادگاه صلح منتقل خواهد شد؛ لیکن طبق تبصره ۲ ماده ۳۰۴، متهم در هر حال از کلیه امتیازات مربوط به دادگاه اطفال و نوجوانان بهرهمند میشود.
نتیجهگیری:
۱. پرونده متهم رضایی به عنوان متهم به جرم تجاهر به استعمال مشروبات الکلی به دلیل زیر ۱۸ سال بودن در صلاحیت دادگاه ویژه اطفال و نوجوانان قرار دارد.
۲. اگر متهم پیش از شروع رسیدگی به ۱۸ سالگی برسد، دادگاه صالح به رسیدگی تغییر خواهد کرد، اما حقوق و امتیازات مرتبط با نوجوانان در هر حالت برای او محفوظ میماند.
پیشنهاد:
دادگاه میبایست اقدامات لازم را جهت رسیدگی به پرونده متهم رضایی در دادگاه ویژه اطفال و نوجوانان انجام دهد و در عین حال از تمامی امتیازات قانونی مربوط به این مقطع سنی بهرهمند شود.