نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۹۲۹ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۰۸

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۹۲۹ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۰۸
موضوع : بررسی معافیت سازمان جهاد کشاورزی از پرداخت هزینه دادرسی در دعاوی مربوط به حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها

تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۰۲/۰۸
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۹۲۹
شماره پرونده : ۱۴۰۳-۱۹۲-۹۲۹ع

استعلام :
در خصوص جرایم و دعاوی موضوع قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها مصوب ۱۳۷۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی و با لحاظ ماده ۲۸ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵، آیا سازمان جهاد کشاورزی از پرداخت هزینه دادرسی دعاوی مدنی و کیفری معاف است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
اولاً، به موجب برخی قوانین خاص و در راستای تأمین اهداف خاصی، دولت از پرداخت هزینه دادرسی معاف شده است. در این موارد تمامی دعاوی راجع به موضوع آن قانون خاص، مشمول این معافیت است؛ اما تشخیص نوع دعوا و انطباق آن با مفاد قانون و تشخیص همراستا بودن یا نبودن دعوا با اهداف معافیت یادشده، امری مصداقی است که بر عهده مرجع قضایی رسیدگی‌کننده است و نمی‌توان درباره این قوانین خاص، حکمی کلی بیان کرد.

ثانیاً، با عنایت به ماده ۲۸ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه مصوب ۱۳۹۵ که مقرر می‌دارد «به منظور رفع تصرف از اراضی دولتی، ملی و وقفی، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، سازمان امور اراضی و سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان اوقاف و امور خیریه و وزارت راه و شهرسازی حسب مورد پس از تأیید بالاترین مقام دستگاه اجرایی مربوط، از پرداخت هزینه‌های دادرسی معاف می‌باشند»، چنانچه دستگاه اجرایی ذی‌ربط (در فرض سؤال سازمان جهاد کشاورزی) به منظور رفع تصرف از اراضی مذکور در این قانون هرگونه دعوایی طرح یا اعتراض کند، با رعایت مقررات این ماده از پرداخت هزینه دادرسی معاف است؛ بنابراین دعاوی غیر ‌مرتبط با تصرفات اراضی فوق‌الذکر، از شمول معافیت قانونی موضوع این ماده خارج است.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

چکیده نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۹۲۹


موضوع: معافیت سازمان جهاد کشاورزی از پرداخت هزینه دادرسی در دعاوی مربوط به اراضی زراعی و باغ‌ها

1. اصل کلی: برخی قوانین خاص، دستگاه‌های دولتی را از پرداخت هزینه دادرسی معاف کرده‌اند. این معافیت شامل دعاوی مرتبط با اهداف آن قوانین می‌شود.

2. شرایط معافیت:
- سازمان جهاد کشاورزی در دعاوی رفع تصرف از اراضی دولتی، ملی و وقفی (مطابق ماده 28 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه) از پرداخت هزینه دادرسی معاف است.
- معافیت منوط به تأیید بالاترین مقام دستگاه اجرایی است.

3. محدودیت معافیت:
- دعاوی غیرمرتبط با تصرف اراضی مشمول این معافیت نمی‌شوند.
- تشخیص انطباق دعوا با شرایط معافیت، در صلاحیت مرجع قضایی رسیدگی‌کننده است.

4. نتیجه‌گیری: معافیت هزینه دادرسی برای سازمان جهاد کشاورزی محدود به دعاوی رفع تصرف اراضی بوده و شامل سایر دعاوی نمی‌شود. تشخیص نهایی با مراجع قضایی است.