نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۷۷۶ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۱۶

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۷۷۶ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۱۶
موضوع : صلاحیت و شیوه طرح دعوای حجر (جنون یا عدم رشد) با تأکید بر نقش دادستان و مراجع ذیصلاح

تاریخ نظریه: ۱۴۰۴/۰۲/۱۶
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۷۷۶
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۱-۷۷۶ح

استعلام :
آیا شخص می‌تواند دعوای حجر خود را مطرح کند و یا آنکه افرادی مانند پدر، مادر، اقارب و یا مسئولین دیگر باید این دعوا را مطرح کنند؟ به عنوان مثال، هرگاه شخص مدعی شود دچار اختلال دو قطبی و یا جنون ادواری است، آیا می‌تواند خود به ترتیب پیش‌گفته طرح دعوا کند؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
به موجب ماده ۱۲۲۳ قانون مدنی «در مورد مجانین دادستان باید قبلاً رجوع به خبره کرده نظریات خبره را به دادگاه مدنی خاص ارسال دارد. در صورت اثبات جنون دادستان به دادگاه رجوع می‌کند تا نصب قیم شود. در مورد اشخاص غیر رشید نیز دادستان مکلف است که قبلاً به وسیله مطلعین اطلاعات کافیه در باب سفاهت او به دست آورده و در صورتی که سفاهت را مسلم دید در دادگاه مدنی خاص اقامه دعوا نماید و پس از صدور حکم عدم رشد برای نصب قیم به دادگاه رجوع نماید»؛ بنابراین در فرض سوال، هر چند فردی که مدعی حجر خود است باید به دادستان مراجعه کند تا دادستان وفق ماده یادشده اقدام کند؛ اما تقدیم درخواست از سوی چنین فردی به دادگاه مانع از آن نیست تا دادگاه که از وجود محجور مطلع شده است، با لحاظ حکم مقرر در ماده ۵۶ قانون امور حسبی مصوب ۱۳۱۹ مراتب را به دادستان اعلام کند.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

چکیده نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۷۷۶

خلاصه استعلام:
- آیا شخص می‌تواند خود برای حجر خود دعوا طرح کند؟
- یا این حق فقط با پدر، مادر، اقارب و مسئولین ذیصلاح است؟

نظریه حقوقی:
1. " نقش اصلی با دادستان " است:
- مطابق ماده 1223 قانون مدنی، دادستان موظف است:
* در موارد جنون: ابتدا به خبره مراجعه و سپس به دادگاه اقدام کند
* در موارد عدم رشد: از طریق مطلعین بررسی و در صورت تأیید سفاهت، به دادگاه مراجعه نماید

2.درخواست مستقیم شخص:
- هرچند شخص می‌تواند درخواست حجر خود را ارائه دهد
- اما مرجع صالح برای پیگیری، دادستان است
- دادگاه در صورت دریافت چنین درخواستی، موظف است موضوع را به دادستان ارجاع دهد (ماده 56 قانون امور حسبی)

نتیجه نهایی:
طرح دعوای حجر عمدتاً از طریق دادستان انجام می‌شود، هرچند درخواست شخص مانع اقدام دادگاه نیست و دادگاه می‌بایست موضوع را به دادستان اعلام نماید.