نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۷۵۵ مورخ ۱۴۰۴/۰۱/۰۵
موضوع : صلاحیت مرجع رسیدگی به دعاوی اعسار و ابطال اجراییه چک در فرض صدور از شورای حل اختلاف
تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۰۱/۰۵
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۷۵۵
شماره پرونده : ۱۴۰۳-۱۲۷-۷۵۵ح
استعلام :
رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت محکوم‌به یا ابطال اجراییه چک که اصل رأی و اجراییه سابقاً در شورای حل اختلاف صادر شده است، در صلاحیت چه مرجعی است؟ دادگاه صلح یا محاکم عمومی یا شورای حل اختلاف؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
اولاً، نظر به این‌که دادگاه صلح در خصوص موضوع و مواردی که پیش از تشکیل این دادگاه رسیدگی و اتخاذ تصمیم راجع به آن بر عهده قاضی شورای حل اختلاف بوده است، دادگاه جانشین محسوب می‌شود، در فرض سؤال رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت محکوم‌به رأی صادره از سوی قاضی شورای حل اختلاف، در صلاحیت دادگاه صلح است.
ثانیاً، نظر به این‌که «ابطال اجراییه چک» در قالب دعوای مستقل قابلیت رسیدگی ندارد، در فرض سؤال تقدیم دادخواست ابطال اجراییه موضوع ماده ۲۳ (اصلاحی ۱۳۹۷) قانون صدور چک مصوب ۱۳۵۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی به منزله آن است که درخواستی در قالب دادخواست تقدیم شده است و صرف این امر موجب نمی‌شود تا احکام مقرر برای رسیدگی به آن؛ از جمله از حیث مرجع رسیدگی‌کننده تغییر کند؛ بر این اساس در فرض سؤال، درخواست ابطال اجراییه یادشده؛ هر چند در قالب دادخواست تقدیم شده باشد، باید برای رسیدگی و در صورت لزوم ابطال اجراییه وفق ماده ۱۱ قانون اجرای احکام مدنی مصوب ۱۳۵۶، نزد مرجع صدور اجراییه ارسال شود. بنا به مراتب فوق و با لحاظ آن‌که وفق توضیحات بند یک، دادگاه صلح جانشین شورای حل اختلاف می‌باشد، دادگاه صلح به جانشینی از شورای حل اختلاف در خصوص درخواست ابطال اجراییه صادره از شورای یادشده رسیدگی و اتخاذ تصمیم می‌کند. شایسته ذکر است دعاوی موضوع قسمت اخیر ماده ۲۳ (اصلاحی ۱۳۹۷) قانون صدور چک مصوب ۱۳۵۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی، حسب مورد توسط مراجع قضایی صالح؛ اعم از حقوقی و کیفری رسیدگی می‌شود
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.
چکیده نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۷۵۵
در خصوص رسیدگی به دعاوی اعسار و ابطال اجراییه چک صادره از شورای حل اختلاف:
1. دعوای اعسار از پرداخت محکوم‌به:
- مرجع رسیدگی: دادگاه صلح
- دلیل: جانشینی دادگاه صلح از شورای حل اختلاف
2. درخواست ابطال اجراییه چک:
- قابلیت طرح به عنوان دعوای مستقل را ندارد
- باید طبق ماده 11 قانون اجرای احکام مدنی نزد مرجع صدور اجراییه ارسال شود
- دادگاه صلح به جانشینی از شورای حل اختلاف رسیدگی می‌کند
3. نهایی:
دعاوی موضوع ماده 23 قانون صدور چک توسط مراجع قضایی حقوقی و کیفری رسیدگی می‌شود.
