نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۷۵۳ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۲
موضوع : تأثیر انحلال و تاسیس مجدد شرکت حقوقی بر اجرای حکم دیه
تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۱۲/۲۲
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۷۵۳
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۳/۱-۷۵۳ح
استعلام :
در پرونده‌ای شخص حقوقی به پرداخت دیه محکوم شده است؛ اما مسئولان شخص حقوقی اقدام به انحلال شرکت و تاسیس مجدد آن با تغییرات جزئی نموده‌اند. تکلیف قاضی اجرای احکام کیفری در خصوص اجرای حکم محکومیت به پرداخت دیه چیست؟ آیا انحلال شرکت پیش از قطعیت دادنامه و یا پس از آن، تاثیری در موضوع دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
در فرض سوال که شرکت به پرداخت دیه محکوم و سپس منحل شده است و بار دیگر با تغییرات جزئی تاسیس شده است؛
اولاً، با انحلال شرکت، تصفیه آن آغاز می‌شود و شرکت جدید نمی‌تواند همان شرکت قبلی باشد؛ بلکه شرکتی با شخصیت حقوقی جداگانه است.
ثانیاً، چنانچه در فرض سوال شرکت تجاری از جمله شرکت‌های شخص مانند تضامنی باشد، با انحلال شرکت و عدم کفایت دارایی آن، مراجعه به شرکا وفق مواد ۱۲۴ تا ۱۲۶ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ امکان‌پذیر است؛ اما اگر شرکت از نوع شرکت سهامی یا با مسئولیت محدود باشد، چنانچه ختم تصفیه شرکت اعلام نشده باشد، با توجه به اینکه شخصیت حقوقی شرکت تا زمان تصفیه باقی است، واحد اجرای احکام می‌تواند از محل اموال شرکت منحله، حقوق محکوم‌له را استیفا کند.
ثالثاً، چنانچه ختم تصفیه شرکت اعلام شده باشد، با فراهم بودن شرایط ماده ۲۱ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب ۱۳۹۴ و رای وحدت رویه شماره ۷۷۴ مورخ ۱۳۹۸/۰۱/۲۰ هیات عمومی دیوان عالی کشور، واحد اجرای احکام مطابق آن عمل می‌کند. در هر صورت، چنانچه انحلال و ختم تصفیه شرکت پیش از قطعیت دادنامه راجع به محکومیت به پرداخت دیه باشد، واحد اجرای احکام با تکلیفی مواجه نیست و ذی‌نفع (محکوم‌له) می‌تواند با اقامه دعوای مقتضی، حقوق خود را استیفا کند.
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.
چکیده نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۷۵۳
در این نظریه حقوقی، مسئله اصلی مربوط به وضعیت اجرای حکم محکومیت به پرداخت دیه برای شخص حقوقی است که پس از محکومیت، اقدام به انحلال و تاسیس مجدد با تغییرات جزئی نموده است.
نکات کلیدی:
شخصیت حقوقی جداگانه: پس از انحلال، شرکت جدید با شخصیت حقوقی مجزا از شرکت قبلی تأسیس می‌شود و نمی‌تواند ادامه فعالیت‌های شرکت منحل‌شده باشد.
اجرای حکم:
اگر شرکت تضامنی باشد و دارایی‌ها کافی نباشند، می‌توان به شرکا مراجعه کرد.
اگر شرکت سهامی یا با مسئولیت محدود باشد و تصفیه خاتمه نیافته باشد، شخصیت حقوقی پابرجاست و واحد اجرای احکام می‌تواند از دارایی‌های آن برای پرداخت دیه استفاده کند.
پس از ختم تصفیه: در صورتی که ختم تصفیه اعلام شده باشد، اجرای احکام باید وفق قوانین مربوطه اقدام کند.
عدم تکلیف پیش از قطعیت دادنامه: اگر انحلال و ختم تصفیه پیش از قطعیت حکم باشد، واحد اجرای احکام تکلیفی ندارد و محکوم‌له می‌تواند با اقامه دعوای مناسب حقوق خود را استیفا کند.
