نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۵ مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۱۲
موضوع : تأثیر تعقیب مقصران و مطالبه دیه بر اعتبار شهید در حوادث رزمایش نیروهای مسلح
تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۰۶/۱۲
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۴/۲۵
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۱/۷-۲۵ک
استعلام :
در جریان رزمایش برگزار شده توسط نیروهای مسلح، در نتیجه بروز تقصیر چند نفر از کارکنان به شهادت رسیده‌اند؛ آیا پیگیری خانواده شهدا برای شناسایی و برخورد قضایی با مقصران، مانع شهید محسوب شدن فرزندان آنها خواهد شد؟ آیا مطالبه یا عدم مطالبه دیه در این مورد تأثیری دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
از بندهای ۲، ۹، ۲۳ و ۴۱ ماده یک آیین‌نامه تعیین و احراز مصادیق عملی شهید، در حکم شهید و سایر مصادیق ایثارگری مصوب ۲۴/۲/۱۳۹۳ هیأت وزیران با اصلاحات بعدی و اطلاق بند ۸ ماده ۳ این آیین‌نامه، چنین مستفاد است که افرادی که در حین رزمایش‌های نیروهای مسلح مصوب فرماندهان کل ارتش، سپاه و نیروهای انتظامی کشته می‌شوند «در حکم شهید» محسوب می‌شوند و با عنایت به ملاک ماده ۶۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و دیگر مقررات مرتبط؛ از جمله ماده ۴۷۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، تقصیر و یا عدم تقصیر دیگران در بروز حادثه (در فرض سؤال، تعدادی از نظامیان) صرفاً از حیث تعیین مسؤول پرداخت دیه مؤثر در مقام است و تعقیب یا عدم تعقیب مقصران رزمایش و مطالبه یا عدم مطالبه دیه از سوی اولیای‌دم ، به خودی خود موجب نمی‌شود کشته‌شدگان از عنوان «در حکم شهید» محروم شوند.
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.
چکیده نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۵
- مصرف ملاک‌ها و بندهای آیین‌نامه تعیین مصادیق عملی شهید و ماده 631 قانون آیین دادرسی کیفری، و ماده 473 قانون مجازات اسلامی.
- تعقیب یا عدم تعقیب مقصران رزمایش و مطالبه دیه آثار مالی یا کیفری دارد، اما تأثیر آن بر حکم شهید بودن ندارد.
- نتیجه گیری حاکی از استقلال دو مسیر: تعیین مسئولیت و پرداخت دیه از یک سو و اعتبار شهید بودن از سوی دیگر.
