نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۱۲۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۴/۲۹
موضوع : بررسی امکان صدور اجراییه برای دارنده جدید سند تجاری پس از صدور گواهی عدم پرداخت به نام دارنده اولیه
تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۰۴/۲۹
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۴/۱۲۴
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۱۱۷-۱۲۴ح
استعلام :
آیا پس از صدور گواهی عدم پرداخت به نام دارنده اولیه سند تجاری (مانند چک یا سفته)، می‌توان برای دارنده جدیدی که پس از آن سند را به انتقال گرفته است، اجراییه صادر کرد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
اولاً، پس از واخواست سند تجاری، انتقال حقوق دارنده به شخص ثالث وفق مقرارت خاصی که در مواد ۲۷۰ و ۲۷۱ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ پیش‌بینی شده است، به عمل می‌آید.
ثانیاً، به منظور برخورداری از امتیازات قانونی راجع به اسناد تجاری موضوع قانون تجارت، انتقال این اسناد؛ از جمله چک باید مطابق مقررات قانونی مربوط صورت گیرد و با انتقال چک واخواست‌شده (برگشت‌شده) بدون رعایت مقررات مربوط، بر منتقل‌الیه، عنوان «دارنده» سند تجاری اطلاق نمی‌شود و در نتیجه از مزایای اسناد تجاری برخوردار نخواهد بود.
ثالثاً، در فرض سؤال که دارنده پس از صدور گواهی‌نامه عدم پرداخت، چک را به شخص دیگری انتقال داده است، این انتقال از شمول مقررات قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ و ماده ۲۳ (اصلاحی ۱۳۹۷) قانون صدور چک مصوب ۱۳۵۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی خارج است؛ زیرا منتقل‌الیه، دارنده موضوع قانون اخیرالذکر محسوب نمی‌شود و مقصود از دارنده نهایی مذکور در تبصره یک (اصلاحی ۱۴۰۰) ماده ۲۱ مکرر قانون اخیر، شخصی است که گواهی‌نامه عدم پرداخت به نام وی صادر شده است. بنا به مراتب پیش‌گفته، در فرض سؤال، صدور اجراییه وفق ماده ۲۳ یادشده برای منتقل‌الیه امکانپذیر نیست.
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.
چکیده نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۱۲۴
شرایط انتقال سند تجاری:
انتقال سند پس از واخواست باید طبق مواد ۲۷۰ و ۲۷۱ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ انجام شود
عدم رعایت این تشریفات، منتقل‌الیه را از مزایای دارنده قانونی سند محروم می‌کند
وضعیت حقوقی دارنده جدید:
انتقال سند پس از صدور گواهی عدم پرداخت، خارج از شمول قانون تجارت و قانون صدور چک است
منتقل‌الیه در این حالت “دارنده نهایی” موضوع تبصره ۱ ماده ۲۱ مکرر قانون صدور چک محسوب نمی‌شود
عدم امکان صدور اجراییه:
فقط دارنده اولیه (ذی‌نفع گواهی عدم پرداخت) می‌تواند تقاضای اجراییه کند
صدور اجراییه برای دارنده جدید که پس از واخواست سند را دریافت کرده، قانوناً امکانپذیر نیست
