نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۱۰۶۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۱/۱۹

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۱۰۶۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۱/۱۹
موضوع : دعاوی ابطال معامله مال غیر منقول و تأثیر آن بر هزینه دادرسی

تاریخ نظریه: ۱۴۰۴/۰۱/۱۹
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۱۰۶۴
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۲۷-۱۰۶۴ح

استعلام :
آیا دعوای اعلام بطلان معامله مال غیر منقول و ابطال اسناد مربوط به معامله مال غیر منقول؛ اعم از اسناد عادی و رسمی، جزو دعاوی مالی منقول محسوب می‌شود و یا آن‌که در زمره دعاوی مالی غیر منقول است؟ هزینه دادرسی این قسم از دعاوی به چه میزان است و معیار پرداخت آن (تقویم اعلامی خواهان یا ارزش معاملاتی مال غیر منقول) کدام است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
۱- تمیز دعاوی مالی و غیرمالی از یکدیگر ممکن است با بررسی آثار و نتایج حاصله از آن صورت پذیرد. چنانچه نتیجه مستقیم حاصل از دعوا آثار مالی داشته باشد، دعوای مطروحه مالی و در غیر این صورت غیرمالی است. بر این اساس، دعوا به خواسته صدور حکم بر ابطال معامله و یا ابطال سند مربوط به معامله مال غیر منقول (اعم از عادی و رسمی) جنبه مالی ندارد؛ زیر- تمیز دعاوی مالی و غیرمالی از یکدیگر ممکن است با بررسی آثار و نتایج حاصله از آن صورت پذیرد. چنانچه نتیجه مستقیم حاصل از دعوا آثار مالی داشته باشد، دعوای مطروحه مالی و در غیر این صورت غیرمالی است. بر این اساس، دعوا به خواسته صدور حکم بر ابطال معامله و یا ابطال سند مربوط به معامله مال غیر منقول (اعم از عادی و رسمی) جنبه مالی ندارد؛ زیرا صرف ابطال سندی که بر خلاف مقررات یا به صورت جعلی تنظیم شده و یا اعمال حقوقی موضوع آن به دلیل فقدان شرایط و ارکان اساسی باطل بوده است، نتیجه مالی برای خواهان ندارد.

۲- با توجه به مراتب پیش‌گفته، هزینه دادرسی دعوای فرض سوال (اعلام بطلان معامله مال غیر منقول و ابطال اسناد مربوط به این معامله) وفق عمومات حاکم بر هزینه دادرسی دعاوی غیر مالی محاسبه و اخذ می‌شود.
ا صرف ابطال سندی که بر خلاف مقررات یا به صورت جعلی تنظیم شده و یا اعمال حقوقی موضوع آن به دلیل فقدان شرایط و ارکان اساسی باطل بوده است، نتیجه مالی برای خواهان ندارد.

۲- با توجه به مراتب پیش‌گفته، هزینه دادرسی دعوای فرض سوال (اعلام بطلان معامله مال غیر منقول و ابطال اسناد مربوط به این معامله) وفق عمومات حاکم بر هزینه دادرسی دعاوی غیر مالی محاسبه و اخذ می‌شود.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

چکیده نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۱۰۶۴

۱. طبیعت دعوا: دعوای ابطال معامله مال غیرمنقول و اسناد مرتبط (اعم از عادی یا رسمی)، به دلیل نداشتن آثار مالی مستقیم برای خواهان، دعوایی غیرمالی محسوب می‌شود.

۲. معیار تشخیص: ملاک تمایز دعاوی مالی و غیرمالی، نتایج ملموس مالی است. از آنجا که ابطال سند یا معامله‌نامه‌ای که فاقد شرایط قانونی است، فوراً منجر به کسب منفعت مالی نمی‌شود، این دعوا در زمره دعاوی غیرمالی قرار می‌گیرد.

۳. هزینه دادرسی: هزینه رسیدگی به این دعوا بر اساس قوانین حاکم بر دعاوی غیرمالی محاسبه می‌شود و ارتباطی با ارزش معاملاتی مال غیرمنقول ندارد.

نتیجه نهایی:

این نوع دعوا غیرمالی تلقی شده و هزینه دادرسی آن مطابق با تعرفه دعاوی غیرمالی تعیین می‌گردد، نه بر اساس ارزش مال موضوع دعوا.