نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۲ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۱۶

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۲ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۱۶
موضوع : بررسی اعتبار حکم آزادی مشروط در صورت استفاده مجدد از این نهاد ارفاقی برخلاف مقررات ماده 58 قانون مجازات اسلامی

تاریخ نظریه: ۱۴۰۴/۰۲/۱۶
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۲
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۸۶/۱-۱۰۲۲ک

استعلام :
چنانچه در اثر عدم اطلاع شعبه اجرای احکام کیفری و دادگاه صادرکننده حکم قطعی، محکومی که سابقه یک مرتبه استفاده از نهاد ارفاقی آزادی مشروط را دارد، مجدداً از این نهاد بهره‌مند شود و با صدور حکم از سوی دادگاه صادرکننده حکم قطعی مجدداً آزادی مشروط برای ایشان اعمال و از زندان آزاد شود و با در نظر گرفتن این موضوع که مطابق بند «ت» ماده ۵۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ اشخاص فقط یک مرتبه می‌توانند از آزادی مشروط بهره‌مند شوند؛ در این صورت تکلیف حکم اخیر صادر شده چیست و از سوی اجرای احکام کیفری پس از اطلاع چه اقدام قانونی متصور می‌باشد؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
واژه «حکم» در قسمت آخر متن ماده ۵۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در خصوص آزادی مشروط، حکم به مفهوم رایج و مصطلح یعنی «اتخاذ تصمیم در ماهیت» نیست؛ بلکه تصمیمی است که در اجرای حکم محکومیت موثر است و برخورداری محکوم‌علیه از آن منوط به حصول شرایط مقرر در بندهای ذیل ماده پیش‌گفته می‌باشد که در بند «ث» تصریح شده است «محکوم پیش از آن از آزادی مشروط استفاده نکرده باشد»؛ بنابراین در فرض سوال بعد از صدور حکم آزادی مشروط، چنانچه احراز گردد که محکوم سابقه استفاده از آزادی مشروط را داشته است، قاضی اجرای احکام بایستی از دادگاه صادرکننده حکم (دستور) آزادی مشروط درخواست الغاء آن را به لحاظ اینکه مغایر با مقررات بند «ث» ماده صدرالذکر می‌باشد، بنماید.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

چکیده نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۲

خلاصه استعلام:
در صورت صدور حکم آزادی مشروط برای محکومی که پیشتر از این نهاد استفاده کرده است (خلاف بند «ت» ماده 58 قانون مجازات اسلامی):
1. تکلیف حکم اخیر الصادره چیست؟
2. اقدام قانونی لازم پس از کشف این تخلف کدام است؟

نظریه حقوقی:
1. ماهیت حکم آزادی مشروط:
- تصمیمی اجرایی است، نه حکم ماهوی
- مشروط به تحقق شرایط ماده 58 از جمله شرط عدم استفاده قبلی (بند «ث»)

2. تکلیف قانونی:
- در صورت احراز استفاده قبلی، حکم اخیر فاقد اعتبار است
- قاضی اجرای احکام موظف است درخواست الغای حکم را به دادگاه صادرکننده تقدیم نماید

3. دلایل عدم اعتبار:
- نقض شرط اساسی بند «ث» ماده 58
- مغایرت با فلسفه تقنینی نهاد آزادی مشروط

نتیجه:
حکم آزادی مشروط صادره در این شرایط قابل ابطال بوده و قاضی اجرای احکام مکلف به درخواست الغای آن می‌باشد.