نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۱۰ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۱۳
موضوع : نحوه انتخاب کارشناس در فرآیند تملک اراضی دولت و شمول مقررات سامانه ملی کارشناسی
تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۱۱/۱۳
شماره نظریه : ۷/۱۴۰۴/۲۱۰
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۱۹۲-۲۱۰
استعلام :
به موجب آیین‌نامه نحوه تعیین کارشناس برای دستگاه‌های اجرایی مصوب ۹/۷/۱۴۰۲ هیأت وزیران، ارجاع امور به کارشناسی صرفاً باید از طریق سامانه ملی کارشناسی انجام شود. همچنین وفق ماده ۳ دستورالعمل اجرایی این آیین‌نامه (موضوع بخشنامه مورخ ۱۹/۱۲/۱۴۰۳) به صراحت فرایند انتخاب کارشناس برای ارزیابی، فروش، واگذاری، نقل و انتقال و تمدید قرارداد اجاره و غیره مربوط به املاکی که دستگاه اجرایی به عنوان مالک، بهره‌بردار، متولی یا نماینده دولت در اختیار، تصرف و بهره‌برداری دارد، ذکر شده است. آیا فرایند تملک اراضی دولت از این مقررات استثنا بوده و مشمول مفاد لایحه قانونی نحوه خرید تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب ۱۳۵۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی است؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، نحوه انتخاب کارشناس چگونه است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
اولاً، بند ۳/۱ ماده ۳ دستورالعمل اجرایی آیین‌نامه نحوه تعیین کارشناس رسمی برای دستگاه‌های اجرایی مصوب ۱۵/۷/۱۴۰۲ هیأت وزیران (موضوع بخشنامه شماره ۲۳۰۱۲۵/۵۱ مورخ ۱۹/۱۲/۱۴۰۳ خزانهدار کل کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی) فرایند انتخاب کارشناس برای ارزیابی، فروش، واگذاری، نقل و انتقال و تمدید قراردادهای اعیان و املاک مذکور در صدر این بند و در خصوص دیگر موارد کارشناسی مذکور در ذیل آن و چگونگی درخواست این امر توسط مقام مجاز از طریق ثبت در سامانه ملی کارشناسی را بیان کرده است و دلالتی بر خروج فرض استعلام (فرآیند تملک اراضی توسط دولت) از شمول آیین‌نامه و دستورالعمل یادشده ندارد.
ثانیاً، به موجب ماده ۴ لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب ۱۳۵۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی، در صورت عدم توافق نسبت به تعیین بهای عادله اراضی و ابنیه و تأسیسات و حقوق و خسارات وارده بین مالک و دستگاه اجرایی، بهای عادله توسط هیأت سه نفره کارشناسان رسمی تعیین می‌شود که یک نفر از آنها از طرف دستگاه اجرایی انتخاب خواهد شد؛ مطابق آیین‌نامه و دستورالعمل یادشده، دستگاه اجرایی مکلف است کارشناسان منتخب خود را با رعایت مقررات یاد شده و از طریق سامانه ملی کارشناسی انتخاب کند؛ بنابراین، بین لایحه قانونی یاد شده و آیین‌نامه نحوه تعیین کارشناس رسمی برای دستگاه اجرایی مصوب ۱۵/۷/۱۴۰۲ هیأت وزیران و دستورالعمل اجرایی آن، تعارضی وجود ندارد.
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.
چکیده:
با وجود تصویب آیین‌نامه نحوه تعیین کارشناس برای دستگاه‌های اجرایی مصوب ۱۴۰۲ و الزام ارجاع امور کارشناسی از طریق سامانه ملی کارشناسی، فرآیند تملک اراضی دولت نیز مشمول همین مقررات است و از آن استثنا نمی‌باشد. بر اساس ماده ۴ لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک (مصوب ۱۳۵۸)، در صورت عدم توافق بر بهای عادله، تعیین قیمت به عهده هیأت سه نفره کارشناسان رسمی است که یک نفر از سوی دستگاه اجرایی انتخاب می‌شود. انتخاب این کارشناس نیز باید طبق آیین‌نامه و از طریق سامانه ملی کارشناسی صورت گیرد؛ ازاین‌رو بین مقررات آیین‌نامه جدید و لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی دولت تعارضی وجود ندارد.
