.png)
صورتجلسه نشست قضائی
کد نشست
۱۴۰۴-۱۱۴۸۵
برگزار شده توسط
استان گلستان/ شهر بندر ترکمن
تاریخ برگزاری
۱۴۰۳/۰۴/۱۰
موضوع
مطالبه نفقه فرزند بالغ زیر 18 سال از پدر
پرسش
آیا طرح دعوی حقوقی مطالبه نفقه فرزند بالغ زیر ۱۸ سال از سوی مادر فرزند صحیح است؟
نظر هیئت عالی
با ملحوظ داشتن این واقعیت که درحال حاضر با توجه به گسترش ارتباطات الکترونیکی و سطح دسترسی اطفال به اطلاعات این مبنا و شاخصه قانونی تحت الشعاع قرار گرفته؛ لیکن باتوجه به اعتبار قانون راجع به رشد متعاملین و نیز ماده واحده قانون اجازه افتتاح حساب پسانداز برای اطفال مصوب اردیبهشت 1357 که «حق برداشت از این حساب را تا رسیدن صغار به سن رشد» مقیّد کرده است. با این وصف نظریه اکثریت مطلوب است.
نظر اکثریت
ماده ۶ قانون حمایت از خانواده مقرر میدارد : "مادر یا هر شخصی که حضانت طفل یا نگهداری شخص محجور را به اقتضاء ضرورت بر عهده دارد حق اقامه دعوی برای مطالبه نفقه طفل یا محجور را نیز دارد." ملاحظه میگردد نمایندگی یا قائم مقامی قانونی مصرح در این ماده در دو عرصه تعریف شده است: یکی آنکه مادر یا هر شخص دیگری حضانت طفل را بر عهده داشته باشد و دیگری آنکه مادر یا هر شخص دیگری نگهداری شخص محجور را به عهده داشته باشد. بر پایه مفاد قانون راجع به رشد متعاملین، شخص بالغ زیر ۱۸ سال تمام شمسی غیر رشید محسوب و در واقع محجور میباشد و خودش حق طرح دعوی به صورت مستقل ندارد. بنابراین مادر یا هر شخصی که در ماده ۶ قانون حمایت خانواده مورد تصریح قرار گرفته خود اصیل نبوده و نماینده طفل یا شخص محجور میباشد فلذا به ضرس قاطع میتوان گفت شخص زیر ۱۸ سال یا طفل است یا محجور و در هر دو حالت ماده فوق الذکر به مادر و یا هر شخصی که حضانت طفل یا نگهداری شخص زیر ۱۸ سال را به عنوان شخص محجور بر عهده دارد حق اقامه دعوی برای مطالبه نفقه را اعطا نموده است.
نظر اقلیت
مادر در طرح دعوی فرض سوال ذی سمت نبوده زیرا اگر چه شخص بالغ زیر ۱۸ سال غیر رشید محسوب میشود لکن در دعاوی مطالبه و دریافت مال میتواند مستقلاً طرح دعوی کند و سفه وی ناظر به خروج اموال و دارایی از وی میباشد که در این موارد امکان و حق طرح دعوی ندارد. با عنایت به بلوغ فرزند، حضانت و قیمومت مادر نسبت به وی منتفی است. از طرفی قائم مقامی و نمایندگی یا قانونی است یا قضایی و یا قراردادی که مادر در فرض مطروحه هیچ یک از موارد نمایندگی فوق الذکر را ندارد. از طرفی عبارات مندرج در ماده ۶ قانون حمایت خانواده حکایت از لف و نشر مرتب دارد و توزیع نشرها به ترتیب لفها میباشد. بدین شرح که "حضانت" در این ماده به "مادر" برمیگردد و "نگهداری شخص محجور "به "هر شخصی" غیر از مادر ارجاع میگردد. تفسیر اصولی الفاظ دائر بر معانی عرفیه است. تعریف طفل در ماده مزبور روشن بوده و صرفاً ناظر به دختر زیر ۹ سال و پسر زیر ۱۵ سال قمری است بنابراین نمایندگی مادر در طرح دعوی مطالبه نفقه صرفاً نسبت به طفل میباشد و در صورتی که شخص بالغ زیر ۱۸ سال باشد خود میتواند در مطالبه مال مستقلاً طرح دعوی نماید و در خروج اموال و دارایی شخصی که نگهداری او را بر عهده دارد امکان طرح دعوی را دارد.