مطالبه زیان ناشی از تنزل ارزش وجه کلاهبرداری شده و اثر صدور حکم برایت بر دعوای حقوقی

عنوان: (1)- مطالبه زیان ناشی از تنزل ارزش وجه کلاهبرداری شده (2)- اثر صدور حکم برایت بر دعوای حقوقی
پیام: (1)- جبران تمام ضرر و زیانهای مادی و معنوی ممکن الحصول ناشی از جرم از جمله ضرر و زیان ناشی از تنزل ارزش وجه مورد کلاهبرداری قابل مطالبه است. (2)- صدور حکم برائت و یا منع تعقیب در امر کیفری مانع از طرح دعوای حقوقی نبوده و موجب قرار رد دعوا نخواهد بود.

شماره دادنامه قطعی :
9909980225200259 ,
تاریخ دادنامه قطعی :
1400/08/17
گروه رأی:
حقوقی
آراء منتخب پرونده: دادگاه بدوی

رأی خلاصه جریان پرونده :
اقای ن. ع. ع.ر بطرفیت فرجام خوانده با تقدیم دادخواست طرح دعوا نموده و مطالبه خسارات و ضرر و زیان ناشی از جرم طبق نظرکارشناس مینماید. بیان می دارد. نامبردگان در سال ۶۷/۳/۱۷ مبلغ دویست میلیون تومان بابت فروش خودرو از وی دریافت نموده اند بعدا معلوم گردیده قادر به ان نبوده و کلاهبرداری کرده اند و در پرونده کیفری به حبس و جزای نقدی و رد اصل مال محکوم شده اند لکن خسارات و ضرر و زیان ناشی از جرم و تصاحب پول اینجانب در ظرف سه سال و کاسبی و تحصیل مالی از ان طریق مورد حکم کیفری قرار نگرفته و ان را مطالبه مینماید. شعبه *بدون تشکیل جلسه دادرسی در وقت فوق العاده بشرح دادنامه شماره ۲۶۱- ۹۹/۱۰/۲۰ دعوای خواهان را در خصوص پ. ف. ا. و ب. و. خ. و م. ح. ا. ت. و پارسیان عظیم خودرو توسعه صنایع تولید عظیم خودرو بدلیل عدم محکومیت انان در پرونده کیفری متوجه انان ندانسته و قرار منع تعقیب صادر کرده و در خصوص اقای ر. ع. هم که در پرونده کیفری بشرح دادنامه شماره ۲۲۸- ۹۹/۸/۱۸ باتهام کلاهبرداری به حبس و جزای نقدی و رد اصل مال به خواهان محکوم شده با این استدلال که با صدور حکم به رد اصل مال ماخوذه و مورد کلاهبرداری به خواهان مبلغ مورد کلاهبرداری مورد حکم قرار گرفته و مازاد بر ان وی بدهی نداشته و مطالبه فعلی خواهان خسارات ناشی از کاهش ارزش پول بوده و ارتباط مستقیمی با فعل مجرم و کلاهبرداری ندارد. و قابل استماع نیست و ایضا قرار رد ان را صادر نموده است.خواهان فرجام خ.ی کرده و بیان داشته طبق ماده ۲۱۴ ق.م.ا ۱۳۹۲ مجرم باید مال تحصیل شده را مسترد و از عهده خسارات وارده نیز براید اصل مال مورد کلاهبرداری جدای از خسارات وارده به اینجانب می باشد. و طبق نظر کارشناس باید معلوم شود. از این کلاهبرداری چه مقدار خسارت به پول و سرمایه من وارد شده است.و جبران گردد. و در صورت عدم ارتکاب جرم کلاهبرداری و تحویل خودرو مورد معامله من این همه خسارت به من وارد نمی شد بنابراین این خسارات منافع قطعی الحصول بوده و قابل مطالبه خواهد و رای واجد ایراد شرعی و قانونی است.وکیل فرجام خوانده هم موکلش را بجز اصل مال ماخوذه مسئول ندانسته و بیان داشته انهم مورد حکم کیفری قرار گرفته است.و از منافع قطعی و ممکن الحصول نبوده که قابل مطالبه باشد. و ارتباط مستقیمی بین رفتار موکل و خسارات مورد مطالبه خواهان وجود ندارد. و درخواست رد فرجام خواهی را کرده است.پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده پس از قرائت گزارش م. ق. عضو ممیز و ملاحظه لایحه نامبردگان و نظریه اقای خ. دادیار دیوانعالی کشور مبنی بر نقض به جهت قابلیت طرح و اظهارنظر حسب موضوع راجع ادعای مورد نظر و اقدام شایسته پس از ان را دارم. و انجام مشاوره بشرح زیر رای صادر میگردد.

رای شعبه
در خصوص فرجام خواهی اقای ن. ع. ع.ر نسبت به دادنامه شماره ۳۶۱- ۹۹/۱۰/۲۰ صادره از شعبه *حاوی قرار رد دعوای خواهان مبنی بر مطالبه خسارات و ضرر و زیان ناشی از جرم فرجام خواندگان با این استدلال که بجز اقای ر. ع. در پرونده کیفری باتهام کلاهبرداری موضوع شکایت خواهان دیگر خواندگان محکوم نشده اند بنا بر این دعوا متوجه انان نخواهد بود و در مورد اقای ر. ع. هم در پرونده کیفری وجه موضوع کلاهبرداری مورد حکم واقع شده و حکم به رد اصل مال ماخوذه صادر شده و مازاد بر اصل مال قابل مطالبه نبوده و دعوای خواهان را مردود اعلام کرده در حالیکه طبق مواد ۱۴ و ۲۰ ق ادک اولا شاکی می تواند جبران تمام ضرر و زیانهای مادی و معنوی ممکن الحصول ناشی از جرم از جمله ضرر و زیان ناشی از تنزل ارزش وجه مورد کلاهبرداری را مطالبه نماید. ثانیا صدور حکم برائت و یا منع تعقیب در امر کیفری هم مانع از طرح دعوای حقوقی نبوده و موجب قرار رد دعوا نیست و دادگاه مکلف به رسیدگی در ماهیت خواهد بود بنابراین قرار دادگاه در هر دو بخش مخدوش ارزیابی و مستندا به ماده ۳۹۶ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی نقض و جهت رسیدگی مجدد به همان شعبه صادرکننده رای ارجاع می گردد./ط.ر

شعبه *

ع. ر. - رییس م. ح. - مستشار م. ق. - عضومعاون