نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۶۰ مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۲۹
موضوع : محاسبه ایام بازداشت قبلی در هنگام اعمال ماده ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری (تخفیف یا تبدیل مجازات)
تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۰۹/۲۹
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۴/۳۶۰
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۱۶۸-۳۶۰ک
استعلام :
در فرض اعمال ماده ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، چنانچه دادگاه مجازات را تخفیف دهد و یا تبدیل نماید؛ آیا ایام بازداشت قبلی محاسبه خواهد شد؟ آیا می‌توان بین تخفیف و تبدیل مجازات قائل به تفکیک شد و در فرض تخفیف مجازات، ایام بازداشت قبلی را محاسبه کرد؛ اما در تبدیل مجازات به سبب آنکه حکم قطعی صادر شده است، این ایام را قابل محاسبه ندانست؟ برای مثال، در فرض اول فردی به یک سال حبس محکوم و برای تحمل حبس به مؤسسه کیفری معرفی می‌شود؛ با اعمال ماده ۴۸۳ یاد‌شده، محکومیت حبس وی به نود و یک روز «تخفیف» می‌باید؛ در فرض دوم، همان میزان حبس به جزای نقدی «تبدیل» می‌شود و محکوم‌علیه نیز دارای بیست روز ایام بازداشت قبلی است؛ در هر یک از فروض یاد‌شده، حکم قضیه چیست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
با عنایت به صدر ماده ۲۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و صدر ماده ۵۱۵ و بند «پ» ماده ۵۱۶ و بند «ب» و تبصره یک ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، مدت زمانی که محکوم‌علیه پیش از صدور حکم قطعی موضوع ماده ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، در اجرای حکم محکومیت قطعی اولیه در حال تحمل محکومیت حبس بوده است، محاسبه و از میزان مجازات وی کسر می‌شود و از این حیث، بین تخفیف یا تبدیل مجازات صورت گرفته در اجرای ماده ۴۸۳ قانون یاد‌شده، تفاوتی نیست.
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.
خلاصه محتوا:
این نظریه به این پرسش اساسی پاسخ می‌دهد که آیا ایام بازداشتی که محکوم‌علیه پیش از صدور حکم قطعی در اجرای حکم اولیه گذرانده، هنگام اعمال ماده ۴۸۳ ق.آ.د.ک. و تخفیف یا تبدیل مجازات جدید، قابل کسر از مجازات نهایی است یا خیر.
نظر اداره کل حقوقی:
بر اساس مواد مرتبط قانون مجازات اسلامی و قانون آیین دادرسی کیفری (مواد ۲۷، ۵۱۵، ۵۱۶ و ۵۲۹)، مدت زمانی که محکوم‌علیه در حال تحمل حکم قطعی اولیه (حبس) بوده است، باید محاسبه و از مجازات تعیین‌شده در اجرای ماده ۴۸۳ کسر شود.
نکته کلیدی و ادغیم:
در این امر، هیچ تفاوتی بین موارد تخفیف مجازات و تبدیل مجازات وجود ندارد. بنابراین، چه مجازات تخفیف یابد و چه به نوع دیگری (مانند جزای نقدی) تبدیل شود، ایام بازداشت قبلی (که در اجرای حکم اولیه سپری شده) در هر دو حالت باید از دوره مجازات جدید کسر گردد.
نتیجه نهایی:
در مثال‌های مطرح‌شده در استعلام:
در تخفیف یک سال حبس به ۹۱ روز حبس، ۲۰ روز بازداشت قبلی کسر می‌شود.
در تبدیل همان یک سال حبس به جزای نقدی نیز، آن ۲۰ روز بازداشت باید محاسبه و در تعیین میزان نهایی مجازات (اعم از تعیین مدت باقیمانده برای تبدیل یا هر نحو دیگر) لحاظ شود.
