شرط اعمال حق طلاق از ناحیه زوج

عنوان: شرط اعمال حق طلاق از ناحیه زوج
پیام: زوج در صورتی می تواند زوجه را مطلقه نماید که دادگاه در مورد حقوق مالی متعلقه به مشارالیها تعیین تکلیف نماید و نفیا یا اثباتا نسبت به حقوق مزبور اظهار نظر نماید.
مستندات: ماده 1133 قانون مدنی-ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01-
شماره دادنامه قطعی :
9909986957100388 ,
تاریخ دادنامه قطعی :
1400/10/19
گروه رأی:
حقوقی
آراء منتخب پرونده:
شعبه دیوان عالی کشور

رأی خلاصه جریان پرونده :

اقای ح. ر. به طرفیت خانم م. گ. ز. ا. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش با استناد به سند ازدواج ۹۶۵۴ مورخ ۷۸/۱/۲۰ در محاکم قضایی *در تاریخ ۹۹/۸/۲۵ مطرح نموه که به شعبه *ارجاع گردیده است.در متن دادخواست خواهان گفته است.نظر به عدم حصول توافق اخلاقی در ادامه زندگی مشترک به استناد ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی و ماده ۲۶ قانون حمایت خانواده صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق و ثبت رسمی ان مورد استدعاست. شورای حل اختلاف با تعیین وقت و دعوت زوجین در جلسه ۹۹/۹/۲۳ خواهان حضور داشته خوانده علیرغم ابلاغ واقعی حاضر نشده است.زوج ( خواهان ) گفته است.خواهان طلاق به شرح دادخواست تقدیمی است.شورا با توجه به عدم حضور خوانده در اجرای بخشنامه ریاست سازمان *پرونده را به مرجع ذیصلاح یعنی دادگاه خانواده *ارسال داشته است.که به شعبه *ارجاع گردیده است.وقت جهت رسیدگی برای روز ۱۴۰۰/۱/۱۵ ساعت ۱۱ صبح تعیین و طرفین دعوت شده اند خانم ل. ج. ن. به وکالت از ح. ر. در جلسه مذکور حاضر شده است.خوانده حضور نیافته است.وکیل خواهان در حالی که جلسه دادرسی با حضور قاضی مشاور تشکیل گردیده است.خواسته موکل را به شرح دادخواست تقدیمی اعلام و گفته است.حاصل زندگی مشترک زوجین ۲ فرزند دختر متولد ۷۹ و ۸۲ می باشد. پرونده مهریه در اداره ثبت در حال پیگیری از سوی خوانده ( زوجه ) می باشد. موکل از اواسط برج ۷ سال ۹۹ که زوجه منزل را رها نموده ماهیانه نفقه را تا اسفند ماه پرداخت نموده است.دادگاه با تعیین وقت نظارت قرار ارجاع امر به داوری را صادر نموده است.و قرار کارشناسی برای تعیین حقوق زوجه بابت صادر و مقرر نموده است.به زوجه ابلاغ شود. لیست جهیزیه خود را ارائه و جهت معرفی به پزشکی قانونی اقدام شود. دارایی زوج را از ثبت اسناد و املاک و پلیس راهور استعلام گردد. به زوج اخطار شود. تصویر کامل از سند ازدواج و شناسنامه خویش ارائه دهد. مراتب صدور قرار داوری و معرفی داور ظرف یک هفته توسط دفتر به زوجین اعلام شده است.راهنمایی و رانندگی *در برگ ۳۵ پرونده از مالکیت زوج به یک دستگاه خودرو پراید ۱۳۱ مدل ۹۰ که طی شماره ۱۴ ۱۳۷ *شماره گذاری شده است.خبر داده است.تصویر رونوشت سند ازدواج زوجین که با صداقیه یک جلد کلام اله مجید هدیه بیست هزار ریال به انضمام یک شاخه نبات چهارده شاخه گل محمدی به نیت چهارده معصوم با انضمام پانصد سکه بهار ازادی به نرخ روز چهار قطعه بابت مهریه ( ناخوانا ) عندالمطالبه به زوجه کارسازی نماید. شرایط ضمن عقد و شقوق ۱۲ گانه ذیل ان به امضای زوجین رسیده است.سایر شرایط ندارند در جلسه فوق العاده مورخ ۱۴۰۰/۱/۲۵ داور زوج به نام م. م. خواهرزاده اش معرفی شده است.به وی وظایف داوری توسط دادگاه تفهیم شده است.و متعهد شده نظریه خود را کتبا ظرف ۷ روز اعلام دارد. که در برگ ۴۲ پرونده نظریه وی مبنی بر عدم امکان سازش بین زوجین و اصرار زوج بر خواسته طلاق اعلام گردیده است.وکیل زوج در لایحه ای از پرداخت نفقه زوجه توسط موکلش با پیوست نمودن فیش پرداختی و تراکنش انجام شده که به حساب وی واریز شده است.توضیح داده است.موکل هیچ بدهی بابت نفقه به زوجه ندارد. و اموال منقول و غیر منقول او شامل یک اتومبیل است.که در مزایده بابت مهریه در اجرای ثبت به شخصی به نام ع. س. ز. به فروش رفت و هم ایشان دارای یک منزل مسکونی ۵۰ متر مربعی که ان هم زوجه توقیف کرده که موکل در تلاش است.ان را از بابت مستثنیات دین ازاد کند که فعلا پرونده در اجرای ثبت در حال رسیدگی می باشد. موکل هیچگونه مالی دیگر نداشته و فعلا نیز بابت شرایط از همسر خود جدا زندگی کرده ولی مقرری ماهیانه زوجه پرداخت شده است.تقاضای رسیدگی و بررسی دقیق ادامه خانم ث. ا. ف. ن. به وکالت از زوجه با تقدیم قرارداد وکالت نامه در برگ ۵۲ پرونده از زوجه اعلام وکالت نموده است.و خواستار مطالعه پرونده شده است.کارشناس م. ص. در برگ ۵۳ پرونده نظریه خود را در مورد اجرت املثل استحقاق زوجه را از مورخ ۷۸/۷/۱ لغایت *که با هم زندگی مشترک زیر یک سقف داشته اند جمعا چهل و چهار میلیون تومان و نفقه معموقه زوجه از مورخ ۹۹/۷/۱۵ لغایت ۹۹/۱۲/۲۹ ماهیانه مبلغ ششصد و پنجاه هزار تومان جمعا ۳۵/۷۵۰/۰۰۰ ریال و نفقه جاریه دو سال ۱۴۰۰ ماهیانه هفت میلیون ریال و نفقه ایام عده وی را جمعا بیست و یک میلیون ریال اعلام نموده است.که مبلغ سی میلیون ریال پرداختی زوج از کل مبلغ مذکور کسر می شود. نظریه کارشناس به طرفین ابلاغ شده است.چون زوج داور معرفی نکرده است.به درخواست زوجه برای او داور تسخیری تعیین شده زوجه در لایحه ای که در برگ ۵۸ پرونده پیوست است.اعلام نموده است.چون سرطان سینه دارد. و نزدیک به ۸ ماه است.جدا از همسرم زندگی می کنم می دانم باردار نیستم و احتیاجی به معرفی به پزشکی قانونی ندارم. لایحه ای از خانم م. گ. ز. ا. واصل که در برگ های ۶۲ و ۶۳ پرونده پیوست است.گفته است.در مخابرات شرکت نفت در ابتدای ازدواجم با خواهان شامل بود و تمام حقوقم را در بانک پس انداز میکردیم برای خرید خانه و مادر خرجی خانه مصرف میکردیم پس از به دنیا امدن فرزند م به اصرار زوج به ناچار استعفا و خانه دار شدم در همان زمان هم که پول بیمه ام را از بیمه دریافت کردیم با ان پول ماشین لباسشویی و فریزر خریدیم که در طول زندگی استفاده کردیم و در بیزینسهای مختلف شروع به فعالیت نمودم از ان جمله فروش محصولات پوست و مو و زیبایی فروش سبزیجات خانگی و خشک تمام هزینه های شروع به کارم را در ابتدای امر مادرم و برادرم کمک می کردند. با پول و درامد ان بیزینس ادامه می دادم و مازاد پول را چون همسرم از خرج کردن برای من و فرزند انم خودداری می کرد خرج البسه و خرید وسایل شخصی خود و گاهی برای دخترانم و اغلب برای خرج حاصله می کردم همسرم هیچ کمکی بمن نمی کرد ( حتی برای رفتن به مزرعه فروش سبزی در *همسرم هر سری از من درخواست کرایه می کرد و من هم به ناچار به او کرایه می دادم با این وجود من در کارم در حال پیشرفت بودم و تمام و کمال کارهای همسرداری خانه داری و فرزند داری را انجام می دادم. از ریاست محترم درخواست اخذ حقوقم را از همسرم دارم. جهیزیه نصف دارایی اجرت المثل ایام زوجیت نفقه با استعلام حسابهای بانکیش که در چندین بانک حساب دارد. درخواست رسیدگی دارم. همسرم در حال جابجایی پول از حسابهایش می باشد. تقاضای رسیدگی های لازم را دارم. در اوراق ۶۵ و ۶۶ پرونده لیست جهیزیه اعلام زوجه توسط زوجه ارائه شده که دادگاه با توجه به اقلام مذکور در این لیست که ۶۱ قلم ذکر شده است.اقلامی را که مورد توافق زوجین بوده است.با علامت - مشخص نموده است.و اقلامی مانند کولر پنجره ای یخچال ال *و فریزر ال ج. و ماشین لباسشویی و فرش و جارو برقی و چرخ گوشت و اتو و پشتی و بخاری و فلاکس بزرگ وسایل اشپزخانه و بالشت پنبه ( ۶ عدد ) از اقلامی است.که مورد توافق نبوده است.در لایحه ای که وکیل زوج تقدیم و در اوراق ۸۴ الی ۸۵ پرونده پیوست است.از اقدامات زوجه برای مطالبه مهریه که توقیف تمام حسابهای بانکی موکل و یک چهارم حقوق ماهیانه و خودرو و منزل شخصی و سهم الارث پدری موکل است.خبر داده و گفته است.خوانده محترم از بیمه موکل اینجانب برای درمان خودش استفاده می نماید. موکل بنده پس از اینکه چاره ای ندید اقدام به تقدیم دادخواست طلاق نمود موکل اینجانب فرار از دینی نداشته هر میزان حقوقی که دریافت می نمود جهت نفقه همسر و فرزند ان در مسیر زندگی مشترک خرج می کرد و حساب و کتاب موکل مربوط به ۱۰ روز اول بوده است.اسباب و اثاثیه منزل مشترک اکثرا پس از زندگی تهیه شده در امانت زوجه بوده و دعوایی در این خصوص در شعبه اول حقوقی مطرح نموده است.که دادخواست و فاکتور بعضی اقلام که موجود است.نیز ارائه می گردد. و استشهادیه نیز ارائه می گردد. که اقلام ارائه شده ( اکثرا ) توسط زوج تهیه شده و در دست خانم است.لذا تقاضای بررسی و مداقه در این خصوص دارم. در تاریخ ۱۴۰۰/۵/۲۰ قاضی مشاور در برگ ۱۱۸ پرونده نظر خود را بر صدور گواهی عدم امکان سازش در پرونده اعلام داشته است.دادگاه نیز در تاریخ ۱۴۰۰/۵/۳۱ پس از ختم دادرسی طی دادنامه *ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش با موافقت با نظر قاضی مشاور و اصرار زوج برخلاف به زوج اجازه داده است.پس از قطعیت رای با مراجعه به یکی از دفاتر ثبت طلاق با شرایط ذیل اقدام نمایند ۱ زوجه بیان نموده است.مهریه را از طریق اجراییات ثبت مطالبه کرده است.۲ در خصوص نفقات زوجه با عنایت به نظریه کارشناس منتخب دادگاه که مصون از اعتراض باقی مانده دادگاه بابت نفقه معوقه از تاریخ ۹۹/۷/۱۵ لغایت ۹۹/۱۲/۲۹ و بابت اجرت المثل کارهایی که زوجه خارج از وظایف خاص زوجیت در منزل شوهر انجام داده و بابت نفقه ایام عده جمعا مبلغ ۴۶۶/۷۵۰/۰۰۰ ریال و بابت نفقه جاری زوجه از تاریخ ۱۴۰۰/۱/۱ تا زمان اجرای صیغه طلاق ماهیانه هفت میلیون ریال را تعیین و زوج را به استناد مواد ۱۱۰۲ و ۱۱۰۶ قانون مدنی به پرداخت ان قبل از طلاق در حق زوجه محکوم می نماید. ۳ زوجه مغادیری از جهیزیه که نزد شوهرش باقی مانده را مطالبه نموده و زوج نیز علیرغم ابلاغ به وی اعتراض ننموده است.لذا خواهان مکلف است.باقی مانده جهیزیه مزبور به شرح لیست ارائه شده از سوی زوجه مضبوط در پرونده صفحات ۶۵ و ۶۶ را قبل از طلاق به خوانده تحویل دهد ۴ زوجین دارای فرزند کبیر هستند دادگاه با تکلیفی مواجه نیست ۵ در خصوص شرط تنصیف دارایی مندرج در سند نکاح با عنایت به اینکه حسب استعلام به عمل امده از اداره ثبت اسناد و پلیس راهنمایی و رانندگی اموالی به نام خواهان ثبت نگردیده و خوانده نیز مدارکی در این خصوص ارائه نداده و یکی از شرایط لازم جهت تحقق و اجرای تنصیف دارایی موجود بودن اموال حین طلاق می باشد. لذا دادگاه در این خصوص مواجه با تکلیفی نمی باشد. ۶ زوجه علیرغم معرفی به پزشکی قانونی جهت ازمایش بارداری مراجعه ننموده است.و ادعایی در این خصوص ندارد. نوع طلاق رجعی و عده ان سه طهر است.مدت اعتبار اجرایی ان این گواهی به استناد مواد ۳۲ و ۳۳ قانون حمایت خانواده از تاریخ قطعیت برای مراجعه به دفتر اماده است. بعد از این رای وکیل زوج در لایحه ای که در برگ ۱۲۴ پرونده است.که بین زوجین توافق حاصل شده که لیست جهیزیه صفحات ۶۵ و ۶۶ کدام یک متعلق به خانم است.و کدام یک متعلق به اقا درخواست صدور رای تصحیحی را نموده است. زوجه دادخواستی تحت عنوان تجدیدنظر خواهی نسبت به رای بدوی تقدیم نموده است.و در لایحه ای که در برگ ۱۲۷ پرونده پیوست شده است.درخواست حقوق خویش را از بابت شرط تنصیف دارایی از اموال زوج که بابت سهم الارث پدری به او تعلق گرفته است.خواستار شده است. پس از تشریفات تبادل لوایح و ارسال پرونده به شعبه ۱۵ تجدیدنظر استان و اینکه زوجه با تقدیم لایحه ای که در برگ ۱۳۷ پرونده پیوست است.به لحاظ عدم تعلق اجرت المثل به وی درخواست نحله را نموده است.اجرای ثبت عملیات اجرایی انجام شده در مورد مهریه زوجه را در اوراق ۱۳۸ و ۱۳۹ پرونده گزارش و گواهی نموده است.در اوراق ۱۴۱ و ۱۴۲ پرونده نیز نظر مدیر واحد ثبتی در مورد مالکیت مورث زوج اقای ر. ر. بر شش دانگ عرصه و اعیان پلاک ثبتی ۶۳۶ *که بابت مهریه زوجه به مبلغ یک میلیارد و ششصد و پنجاه میلیون ریال بازداشت شده است.که در حدود سهم الارث احتمالی ح. ر. به علاوه ۵ درصد اجرایی موضوع مهریه و صندوق دولت امکان ادامه عملیات اجرایی می باشد. وکیل زوج در لایحه ای که در برگ ۱۴۸ پرونده خطاب به شعبه ۱۵ تجدیدنظر تقدیم نموده است.چون زوجه بابت اجرت المثل حسب رای قطعی صادره از شعبه *است. از این رای اکنون خانم م. گ. ز. ا. فرجام خواهی نموده است.که لایحه اعتراضیه وی در برگ ۱۶۰ پرونده و نیز متن دادخواست وی در برگ ۱۷۹ پرونده و نیز دادخواست فرجام خواهی زوجه اقای ح. ر. و وکیل وی در برگ ۱۹۱ پرونده هنگام شور با گزارش پرونده توسط عضو ممیز قرائت می شود.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. ن. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

نظر به اینکه رای فرجام خواسته که بر تایید رای بدوی صادر شده است.با توجه به مفاد لوایح فرجام خواهی وکلای زوجین و اظهارات زوجه و محتویات پرونده صحیحا و موجها اصدار نیافته است.زیرا با وصف اینکه زوج طبق مفاد ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی و ۲۹ قانون حمایت خانواده در صورتی می تواند زوجه را مطلقه نماید. که دادگاه در مورد حقوق مالی متعلقه به وی تعیین تکلیف نماید. در حالی که زوج دارایی او توسط زوجه در زمان طرح دادخواست طلاق اعلام شده است.در خصوص استحقاق زوجه بابت شرط تنصیف دارایی نفیا یا اثباتا اظهار نظری ننموده است.در خصوص اجرت المثل استحقاقی زوجه گرچه در مرحله بدوی دادگاه طبق نظر کارشناس رقمی از این بابت در رای صادره منظور نموده است.لیکن زوج و وکیل او در جریان رسیدگی به پرونده رای قطعی بر عدم تعلق اجرت المثل به زوجه ارائه داده اند که دادگاه محترم تجدیدنظر بدون توجه به مراتب رای بدوی را عینا تایید نموده است.وکیل زوجه با فرض بی حقی شناخته شدن موکلش بابت اجرت المثل درخواست نحله نموده است.که این امر نیز مورد توجه و امعان نظر از جانب دادگاه محترم تجدیدنظر قرار نگرفته است. در خصوص جهیزیه نیز گرچه بین زوجین توافقاتی صورت گرفته است.اینکه کدام یک از انان به استرداد جهیزیه ای که معلوم نشده است.در ید کیست باید ملزم شود. و از این جهت تصحیح رای را خواستار شده اند دادگاه محترم رسیدگی ننموده است.لذا رای فرجام خواسته مستندا به بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد با رعایت موارد فوق الذکر و صدور رای مقتضی و مجدد به شعبه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع می گردد.

شعبه *

رییس: ع. ن. مستشار: ع. ک. ص. س. عضو معاون: س. م.