رای وحدت رویه شماره ۸۵۹ مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۲۳

رای وحدت رویه شماره ۸۵۹ مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۲۳
موضوع : ماهیت تعزیری مجازات نفی بلد در جرم جاسوسی نیروهای مسلح

نظر به اینکه جرم جاسوسی موضوع بندهای «الف» و «ج» ماده ۲۴ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح ، فاقد ارکان و عناصر تشکیل دهنده جرم محاربه بوده و صرفاً مجازات محارب، برای مرتکب در نظر گرفته شده است، لذا این مجازات حدّی محسوب نمی شود، مگر اینکه به صورت مصداقی با داشتن سایر شرایط، دادگاه تصریح در حدّی بودن مجازات نماید. بنابراین هر نظامی که بر خلاف مصالح عمومی و امنیت کشور، مرتکب یکی از رفتارهای موضوع ماده قانونی مذکور شده و به مجازات نفی بلد محکوم شود و به منظور جلوگیری از معاشرت و مراوده وی با دیگران، مجازات تعیین شده در زندان اجرا گردد، مجازات مذکور تعزیری محسوب و دادگاه در صورت وجود شرایط مقرر قانونی می تواند در مورد متهم، نهادهای ارفاقی را اعمال نماید. بنا به مراتب، رأی شعبه پنجم دادگاه نظامی یک استان تهران که با این نظر انطباق دارد با اکثریت آراء اعضای هیأت عمومی، صحیح و قانونی تشخیص داده می شود. این رأی طبق ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور، دادگاه ها و سایر مراجع اعم از قضایی و غیر آن لازم الاتباع است.

چکیده رای وحدت رویه شماره ۸۵۹ هیأت عمومی دیوان عالی کشور :

نکات اصلی:
۱. جرم جاسوسی موضوع بندهای «الف» و «ج» ماده ۲۴ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح:

فاقد ارکان جرم محاربه است
مجازات حدی محسوب نمی‌شود
ماهیت تعزیری دارد
۲. در صورت محکومیت نظامی به نفی بلد:

مجازات تعزیری تلقی می‌شود
امکان استفاده از نهادهای ارفاقی وجود دارد
۳. اجرای مجازات در زندان به منظور جلوگیری از معاشرت متهم

۴. این رای برای تمام مراجع قضایی و غیرقضایی در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.