دلالت شکایت کیفری بر اعلام فسخ نکاح

عنوان: دلالت شکایت کیفری بر اعلام فسخ نکاح
پیام: طرح شکایت کیفری که پس از مدت کوتاهی از عقد صورت گرفته است نیز می تواند دلیلی بر صحت ادعای زوجه در اعلام فسخ نکاح باشد و لازم نیست صرفا با اظهارنامه، زوج را از فسخ مطلع نماید. زیرا تعقیب کیفری زوج نیز خود نوعی اظهارو ابلاغ است.

شماره دادنامه قطعی :

تاریخ دادنامه قطعی :
1400/02/13
گروه رأی:
حقوقی
آراء منتخب پرونده:
شعبه دیوان عالی کشور


رأی خلاصه جریان پرونده :

در این پرونده خانم ب. گ. پ. در مورخه ۹۷/۱۲/۲۲ با تقدیم دادخواست به خواسته فسخ نکاح ( تایید اعلان فسخ نکاح با توجه به خیار تدلیس ) به طرفیت اقای م. ش. طرح دعوی نموده است.و اعلام کرده در ۹۶/۱۲/۱۸ با خوانده ازدواج نموده لیکن تدلیس خوانده باتوجه به رای قطعی محرز گردیده است. به موجب دادنامه مورخه ۹۷/۱۲/۱۱ شعبه *اقای م. ش. به اتهام فریب در ازدواج به ده ماه حبس محکوم که ۶ ماه از حبس تعلیق شده است. به موجب دادنامه مورخه ۹۷/۹/۲۸ شعبه *اجازه ازدواج مجدد به دلیل عدم تمکین زوجه به اقای م. ش. داده شده است.شعبه *در مورخه ۹۸/۱/۲۲ تشکیل جلسه داده است.وکیل خواهان به تایید اعلام فسخ مجددا اشاره نموده وکیل خوانده گفته خواسته فسخ بوده بعدا اعلام قید شده است. وکیل خواهان گفته موکل درخواست فسخ داشته لیکن او را راهنمایی به شکایت کیفری کردند. و پس از قطعیت رای کیفری دادخواست داده است. خوانده مدعی داشتن تحصیلات عالی و موقعیت شغلی ( تاجر بودن ) بوده که چنین اوصافی نداشته و در پیامهای خود به موکل صراحتا گفته که دروغ گفته و کلک زده است.و اجازه تجدید فراش گرفته و خواهان زندگی با موکل هم نیست و از احساسات عاطفی موکل سوی استفاده نموده در حالیکه دارای تحصیلات ابتدایی است. و دارای ۲ سابقه ازدواج دائم میباشد. که فقط یک مورد را به موکل گفته و اینکه شرکت بین المللی دارد. و پیامهای وی موجود است.وکیل خوانده پاسخ داده شهود وی در پرونده کیفری قابل حرج هستند شغل موکل در سند ازدواج ازاد اعلام شده است. زوجه هم قبلا ازدواج داشته است. و قصد موکل از پیامها عدم تعهد به زندگی نیست خواهان گفته من فسخ نکاح را در ۹۶/۱۲/۲۷ به همسرم گفتم ولی اظهارنامه نفرستادم.
شعبه *به موجب دادنامه شماره ۳۷۲ مورخه ۹۸/۴/۲۰ باتوجه به اینکه زوجه گفته ۵ روز پس از عقد متوجه شدم که زوج مدرک تحصیلی ندارد. ولی اقدام فوری برای فسخ انجام نداده و در ۹۷/۱/۱۹٫۶۴ عدد سکه و در ۹۸/۲/۱۸ ، تعداد ۵۰ سکه از مهریه را به اجرا گذاشته و از طرف نداشتن مدرک تحصیلی برای زوج عیب محسوب نمی شود. و در عقد هم شرط نشده است. و اینکه زوجه هیچ مدرکی دال بر اعلام و اعمال فسخ ارائه نکرده است.لذا حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. اقای س. ا. م. ف. به وکالت از ب. گ. پ. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. لیکن شعبه *به موجب دادنامه شماره ۱۶۴۰ مورخه ۹۸/۷/۱۳ دادنامه بدوی را تایید نموده است. خانم ب. گ. پ. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن کامل لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ فرجامخوانده در زمان شور قرائت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
فرجامخواهی خانم ب. گ. پ. فرزند ک. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۹۸/۷/۱۳ صادره از شعبه *که به موجب ان دعوی مشارالیها به خواسته اعلام فسخ نکاح با تایید دادنامه بدوی رد گردیده وارد و موجه می باشد. زیرا اولا در اینکه استدلال شده فسخ فوری است.و فرجامخواه می توانست با اظهار نامه مراتب را به زوج اعلام کند و دلیلی بر اعلام ان ارائه نکرده است. باتوجه به اینکه زوجه مدعی است.به محض اینکه پس از عقد متوجه شده خصوصیات اعلامی زوج در زمان ازدواج وجود ندارد. مراتب را به وی اعلام نموده و طرح شکایت کیفری که پس از مدت کوتاهی از عقد صورت گرفته خود دلیل بر صحت ادعای وی در اعلام فسخ می باشد. و صرفا لازم نبوده با اظهارنامه به زوج را از فسخ مطلع نماید. همینکه زوج را تحت تعقیب کیفری قرار داده خود نوعی اظهارو ابلاغ می باشد. ثانیا در باب ماهیت موضوع در متن سند ازدواج به تایید دفتر ازدواج ۳۷۲ شعبه *( ص ۶۹پرونده زوج صراحتا تحصیلات خود را فوق دیپلم اعلام نموده و زوجه با وجود چنین وصفی مدعی پذیرش ازدواج است. لیکن بعدا مشخص گردیده زوج دارای تحصیلات ابتدایی است.و در رد این مطلب نیز دلیلی ارائه نکرده که خود از مصادیق ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی است. ثالثا در پیامهای رد و بدل شده بین زوجین در اینکه زوج در بیان تحصیلات و داشتن همسر سابق ( دو همسر ) دروغ گفته صراحتا به زوجه اعلام کرده برای ازدواج کلک زدم. با این اقرار موضوع احتیاج به اثبات به لحاظ ارائه دیگر نیست زیرا زوج ارسال پیامک را هم انکار ننموده است.رابعا اینکه صرفنظر از متن دادخواست در اولین جلسه دادرسی وکیل خواهان به موضوع شرط صفت و اشاره و مفاد خواسته ایشان اصلاح نیز گردیده است. خامسا اینکه دادگاه استدلال نموده زوجه در طی دو مرحله اقدام به اجرای مهریه خود نموده و این موضوع را مستند رد دعوی اعلام فسخ قرارداده پذیرفته نیست زیرا زوجه در هر حال با فسخ نیز می تواند مالک مهریه باشد. و اقدام در جهت اجرای ان مغایرتی با اعلام فسخ ندارد. لذا باتوجه به مراتب مذکور مستندا به بند ج ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده رای منقوض ارجاع می گردد.
با نقض دادنامه و ارجاع به شعبه همعرض ، شعبه *در ۹۹/۶/۲۶ تشکیل جلسه داده است. وکیل تجدیدنظر خوانده لایحه در چهار برگ تقدیم نموده و اعلام کرده موارد فسخ وجود ندارد. از طرفی فسخ فوریت دارد. که لحاظ نشده است. زوجه دعاوی واهی مطرح نموده از جمله دعوی طلاق بوده که حکم بطلان صادر شده است. وکیل زوجه گفته از عدم صداقت زوج یک نمونه ذکر می شود. که در پاسخ دادگاه گفتند بنده نگفتم فوق دیپلم هستم و دست خط من نیست در حالیکه ذیل انرا امضای نموده است. گزارش پرونده کیفری زوجه علیه زوج دائر بر فریب در ازدواج بشرح ص ۱۸۲ الی ۱۸۹ توسط دادگاه تجدیدنظر درج گردید.که در نهایت منجربه برائت زوج از اتهام ذکر شده است. دادگاه تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره *۹۹/۱۰/۲۹ باتوجه به اینکه زوج در پرونده کیفری تبریه شده و دلیلی ازناحیه زوج ارائه نشده دادنامه بدوی را تایید نموده است. اقای س. ا. م. ف. به وکالت از ب. گ. پ. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ وکیل فرجامخوانده اقای ر. ت. ک. در زمان شور قرائت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره۰۰۰ */۱۰/۲۹ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.
رأی شعبه دیوان عالی کشور

فرجامخواهی ا. م. ف. به وکالت از ب. گ. پ. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۹۹/۱۰/۲۹ صادره از شعبه *که به موجب ان حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست فسخ نکاح صادر گردیده وارد و موجه نمیباشد. و دادنامه فرجامخواسته باتوجه به برائت فرجامخوانده از اتهام فریب در ازدواج مطابق مقررات و موازین قانونی صادر و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را مطابق مقررات مندرج در ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی مدنی ایجاب نماید. از ناحیه وکیل فرجامخواه ارائه نگردیده است. لذا مستندا به مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ قانون مارالذکر با رد فرجامخواهی بعمل امده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می نماید./ا۴۰۰/۲/۱۳
شعبه *
رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.