نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۲۹ مورخ ۱۴۰۵/۰۱/۳۰

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۲۹ مورخ ۱۴۰۵/۰۱/۳۰
موضوع : تکلیف دادسرا و دادگاه صالح در رسیدگی توام به جرائم متعدد با درجات مختلف و بررسی استمرار صلاحیت دادگاه کیفری دو پس از صدور قرار منع تعقیب نسبت به جرائم مهم‌تر

تاریخ نظریه : ۱۴۰۵/۰۱/۳۰
شماره نظریه : ۷/۱۴۰۴/۳۲۹
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۱۶۸-۳۲۹ک

استعلام :
۱- آیا پرونده ‌های دادگاه صلح قابلیت فرجام‌خواهی دارد؟
۲- در جایی که چند جرم مختلف از درجه ۷، ۶، ۵، و ۸ مطرح شود و می‌بایست توامان در دادسرا رسیدگی شود آیا برای جرائم ۷ و ۸ هم می‌بایست کیفرخواست صادر شود یا نیازی به صدور کیفرخواست نیست؟
۳- اگر در موضوع سؤال فوق پس از رسیدگی به اتهامات برای جرائم ۵ و ۶ منع تعقیب یا موقوفی تعقیب صادر شود و برای جرایم ۷ و ۸ قرار مجرمیت صادر شده باشد حال تکلیف دادسرا برای جرایم ۷ ۸ چیست؟ آیا با کیفرخواست به کیفری ۲ ارسال شود یا قرار عدم صلاحیت به دادگاه صلح ارسال شود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
۲- چنانچه شخصی متهم به ارتکاب جرائم متعدد باشد که با توجه به درجه یا نوع جرم ارتکابی (بندهای ۹ و ۱۰ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲) به برخی از آن‌ها به صورت مستقیم در دادگاه صلح رسیدگی شود؛ اما رسیدگی به جرائم دیگر مستلزم انجام تحقیقات مقدماتی در دادسرا و سپس طرح در دادگاه کیفری صالح باشد؛ از آنجا که تفاوت صلاحیت بین این مراجع، تفاوت در صلاحیت ذاتی نیست و با توجه به ضرورت رسیدگی توام به اتهامات متعدد متهم در دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به جرم مهم‌تر را دارد (موضوع ماده ۳۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲)، همچنین با لحاظ استثنایی بودن واگذاری امر تحقیقات مقدماتی به دادگاه صلح و با هدف پیش‌گیری از عواقب و آثار بعدی؛ از جمله تشکیل پروند‌ه‌های متعدد برای متهم واحد و ضرورت اعمال مقررات تعدد جرم و همانگونه که در رای وحدت رویه شماره ۸۷۵ مورخ ۲۳/۱۰/۱۴۰۴ هیات عمومی دیوان عالی کشور آمده است، تحقیقات مقدماتی تمام این جرائم ابتدا در دادسرا انجام می‌شود و پس از صدور کیفرخواست، به منظور رسیدگی توام به تمام جرائم ارتکابی، پرونده نزد مرجعی که برای رسیدگی به جرم مهم‌تر صلاحیت دارد، ارسال می‌شود.
۳- نظر به اینکه با طرح شکایت و انجام تحقیقات در خصوص جرایم متعدد در دادسرا که برخی از آن‌ها (جرایم درجه ۷ و ۸) در صلاحیت دادگاه صلح و برخی دیگر (جرایم درجه ۵ و ۶) در صلاحیت دادگاه کیفری دو است، به لحاظ رسیدگی توام و رعایت اصل وحدت دادرسی برای دادگاه کیفری دو و به تبع آن برای دادسرایی که در معیت آن انجام وظیفه می‌کند، صلاحیت ایجاد شده است؛ در صورتی که در دادسرا در خصوص جرایم درجه ۵ و ۶ قرار منع تعقیب و در مورد جرایم درجه ۷ و ۸ قرار جلب به دادرسی صادر شده باشد، هر چند اصولاً رسیدگی به جرایم اخیر در صلاحیت دادگاه صلح است؛ اما با عنایت به استمرار صلاحیت ایجاد‌شده برای دادگاه کیفری دو، رسیدگی به جرایم درجه ۷ و ۸، همچنان در صلاحیت دادگاه اخیر است.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است بنابراین صحت آن را باید بررسی نمایید.

چکیده نظریه
اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ به استعلام وارده، به این نتیجه رسیده است:
درباره سؤال دوم: در فرضی که شخصی متهم به جرائم متعدد با درجات مختلف باشد (برخی در صلاحیت دادگاه صلح و برخی در صلاحیت دادگاه کیفری دو)، تفاوت این مراجع از نوع صلاحیت ذاتی نیست. بنابراین با توجه به ضرورت رسیدگی توأم به اتهامات متعدد در دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به جرم مهم‌تر را دارد (ماده ۳۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری و رأی وحدت رویه شماره ۸۷۵ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۲۳)، تحقیقات مقدماتی تمام جرائم ابتدا در دادسرا انجام می‌شود و پس از صدور کیفرخواست، پرونده برای رسیدگی توأم به مرجع صالح برای جرم مهم‌تر ارسال می‌شود.
درباره سؤال سوم: در فرضی که دادسرا برای جرائم درجه ۵ و ۶ قرار منع تعقیب یا موقوفی تعقیب و برای جرائم درجه ۷ و ۸ قرار جلب به دادرسی صادر کرده باشد، با عنایت به استمرار صلاحیت ایجاد‌شده برای دادگاه کیفری دو (به دلیل اصل وحدت دادرسی)، رسیدگی به جرائم درجه ۷ و ۸ همچنان در صلاحیت دادگاه کیفری دو خواهد بود و پرونده به دادگاه صلح ارسال نمی‌شود.
نکته: نظریه مشورتی به سؤال اول استعلام (قابلیت فرجام‌خواهی آرای دادگاه صلح) پاسخی نداده است.