نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۳۰ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۲۴
موضوع : تعیین صلاحیت دادگاه صلح بر اساس بهای خواسته در دعاوی اموال غیرمنقول
تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۱۰/۲۴
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۴/۶۳۰
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۱/۱-۶۳۰ح
استعلام :
با توجه به نظریات مشورتی متعدد آن اداره کل که ملاک تعیین صلاحیت را تاریخ تقدیم دادخواست و صلاحیت محاکم صلح را از نوع صلاحیت نسبی میداند، خواهشمند است به پرسش زیر پاسخ دهید: در خصوص دعاوی مربوط به اموال غیر منقول که وفق ماده ۶۱ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ و ماده ۶۴ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۶۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی، هزینه دادرسی این قسم دعاوی بر اساس قیمت منطقه‌ای محاسبه و وصول و بهای خواسته نیز توسط خواهان تعیین میشود، چنانچه دعوایی به خواسته فوق مطرح و بهای ارزیابی شده در حدود صلاحیت دادگاه صلح باشد که رأی آن قابل تجدیدنظر خواهی است، آیا اعتراض خواهان به بهای خواسته در دادگاه صلح که دارای صلاحیت نسبی است و تأثیری در تجدید نظرخواهی از حکم صادره ندارد، قابل استماع است؟ از آنجا که تغییر بهای خواسته از حیث مرجع تجدید نظر و فرجامخواهی تأثیری ندارد، آیا صدور قرار عدم صلاحیت از سوی دادگاه صلح به شایستگی دادگاه حقوقی صحیح است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
عدم تصریح به مؤثر بودن اختلاف طرفین در بهای خواسته در امر صلاحیت دادگاه در ماده ۶۳ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، بر خلاف ماده ۸۸ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۱۸ و ماده ۲۷ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی مصوب ۱۳۵۸، به دلیل آن بوده است که قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ ناظر بر دادگاه‌های عمومی حقوقی بوده و در زمان تصویب این قانون دادگاه‌هایی با صلاحیت نسبی (به معنای اخص) برای رسیدگی به دعاوی حقوقی وجود نداشته است؛ در حال حاضر با اصلاح قانون شورهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ و تشکیل دادگاه‌های صلح و با لحاظ نصاب مقرر برای صلاحیت دادگاه‌های اخیرالذکر، در فرض سؤال ایراد به صلاحیت قابل پذیرش به نظر می‌رسد و بهای تعیین شده طی فرآیند اعتراض موضوع ماده ۶۳ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ ملاک صلاحیت است و صدور قرار عدم صلاحیت در این فرض صحیح است.
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.
چکیده:
این نظریه مشورتی به بررسی مسئله صلاحیت دادگاه‌های صلح در دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول می‌پردازد، با تأکید بر این پرسش که آیا اعتراض خواهان به بهای خواسته پس از تقدیم دادخواست به دادگاه صلح و در مراحل رسیدگی، قابل استماع است و آیا دادگاه صلح می‌تواند در صورت تغییر مبلغ ادعا شده، قرار عدم صلاحیت صادر کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه با اشاره به ماده ۶۳ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب مصوب ۱۳۷۹ و تفاوت آن با قوانین قبلی، اعلام می‌دارد که در نظام فعلی و پس از اصلاح قانون شورای حل اختلاف در سال ۱۴۰۲ و تشکیل دادگاه‌های صلح با صلاحیت نسبی، میزان بهای خواسته که طی فرآیند اعتراض (مطابق ماده ۶۳) تعیین میشود، معیار نهایی برای تعیین صلاحیت مرجع رسیدگی‌کننده است. بنابراین، اگر پس از تعیین نهایی بهای خواسته، میزان آن خارج از حدود صلاحیت مالی دادگاه صلح باشد، صدور قرار عدم صلاحیت توسط این دادگاه و ارجاع پرونده به دادگاه حقوقی صلاحیت‌دار، صحیح است. این دیدگاه بر این مبنا استوار است که صلاحیت دادگاه‌های صلح از نوع صلاحیت نسبی بوده و تابع محدوده مالی مشخصی است.
