نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۵۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۲۶

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۵۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۲۶
موضوع : بررسی ضمانت اجرای عدم رعایت امتیازات دادرسی اطفال و نوجوانان در مورد متهمی که حین رسیدگی سنش از ۱۸ سال گذشته است

تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۰۹/۲۶
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۴/۵۵۴
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۱۶۸-۵۵۴ک

استعلام :
با توجه به تبصره ماده ۴۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، ضمانت اجرای تبصره ۲ ماده ۳۰۴ این قانون چیست؟ به عبارت دیگر، چنانچه مرجع صالح کیفری در رسیدگی به اتهام فردی که حین رسیدگی سن وی از هجده سال تمام شمسی تجاوز کرده است، بدون اعمال امتیازات دادگاه اطفال و نوجوانان مبادرت به صدور حکم کند، با تجدید نظرخواهی متهم از این حکم، دادگاه تجدید نظر چه تصمیمی باید اتخاذ کند؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
در صورت عدم رعایت تشریفات قانونی دادرسی؛ مشروط به آن‌که آن تشریفات به درجه‌ای از اهمیت باشد که موجب بی‌اعتباری رأی شود، رأی از سوی شعبه دیوان عالی کشور یا شعبه دادگاه تجدید نظر نقض می‌شود؛ مقصود از «تشریفاتی که موجب بی‌اعتباری رأی شود» آن قسم تشریفاتی است‌ که از یک سو، عدم رعایت آن‌ها در ماهیت رأی دادگاه مؤثر باشد و لازم باشد با نقض حکم از سوی مرجع عالی، آثار و نتایج عدم رعایت آن تشریفات را بر‌طرف و حقوق از بین رفته اصحاب دعوا را احیاء کرد؛ مانند تشریفات متضمن حقوق دفاعی متهم. بر این اساس، در فرض سؤال که دادگاه در خصوص متهمی که سن وی در فرایند رسیدگی از هجده سال تمام شمسی تجاوز کرده است، بر خلاف مفاد تبصره ۲ ماده ۳۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، بدون اعمال امتیازات دادگاه اطفال و نوجوانان نسبت به چنین متهمی، مبادرت به صدور حکم کرده است، دادگاه تجدید نظر به استناد قسمت اخیر تبصره ماده ۴۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، حکم دادگاه نخستین را نقض و پس از رسیدگی با رعایت تشریفات مربوط، حکم مقتضی صادر می‌کند.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

چکیده:
بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، چنانچه مرجع قضایی در رسیدگی به اتهام فردی که در طول دادرسی سن وی از هجده سال تمام شمسی گذشته، بدون اعمال امتیازات و تشریفات دادگاه اطفال و نوجوانان (مطابق تبصره ۲ ماده ۳۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲) حکم صادر کند، این رویه نقض تشریفات ضروری محسوب می‌شود. در صورت تجدیدنظرخواهی، دادگاه تجدید نظر موظف است با استناد به تبصره ماده ۴۵۵ همان قانون، حکم بدوی را نقض کند و پس از رسیدگی مجدد با رعایت کامل تشریفات مربوط به دادرسی اطفال و نوجوانان، حکم مقتضی صادر نماید. این امر به دلیل اهمیت این تشریفات در حفظ حقوق دفاعی متهم و تأثیر مستقیم آن در ماهیت رأی است.