نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۳۹ مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۲۲

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۳۹ مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۲۲
موضوع : بررسی شمول معافیت از پرداخت مابه‌التفاوت سنوات بازنشستگی برای فرزندان ایثارگران (فرزندان شهدا، جانبازان، آزادگان و رزمندگان) طبق قانون برنامه ششم توسعه

تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۰۹/۲۲
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۴/۳۳۹
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۱/۷-۳۳۹ع

استعلام :
حسب بند «خ» ماده ۸۸ قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۵؛ معافیت ایثارگران، فرزندان شهدا، آزادگان، جانبازان و رزمندگان با حداقل دوازده ماه سابقه حضور در جبهه از پرداخت مابه‌التفاوت کسور بازنشستگی سنوات بیمه‌ای ناشی از تغییر صندوق بیمه و بازنشستگی مجوز قانونی دارد؛ خواهشمند است در خصوص دایره شمول این مقرره قانونی (معافیت از پرداخت مابه‌التفاوت کسور بازنشستگی) به فرزندان آزادگان، فرزندان جانبازان، فرزندان ایثارگران و فرزندان رزمندگان، اعلام نظر فرمایید. توضیح آنکه، طبق رویه امور اداری و استخدامی قضات؛ تا کنون به غیر از فرزندان شهدا، هیچ یک از فرزندان ایثارگران صدرالذکر مشمول معافیت موضوع مقرره یادشده نبوده‌اند.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
در خصوص معافیت فرزندان شهدا، جانبازان و رزمندگان با حداقل دوازده ماه سابقه حضور در جبهه از پرداخت ما‌به‌التفاوت سنوات بیمه‌ای ناشی از تغییر صندوق بیمه و بازنشستگی، موضوع در کمیسیون‌های مختلف این اداره کل مطرح و به دو دیدگاه زیر منتهی شده است: دیدگاه نخست: با عنایت به نحوه نگارش و سیاق بند «خ» ماده ۸۸ قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۵ که به موجب جزء ۲ بند «ت» ماده ۳۱ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ در طول مدت اجرای این قانون تنفیذ شده است، معافیت از پرداخت مابه‌التفاوت سنوات بیمه‌ای ناشی از تقصیر صندوق بیمه و بازنشستگی، صرفاً مربوط به فرزندان شهدا است و به فرزندان آزادگان، جانبازان و رزمندگان قابل تسری نمی‌باشد. دیدگاه دوم: با عنایت به بند «الف» ماده یک قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران مصوب ۱۳۸۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی که ایثارگران را شامل شهدا، جانبازان، آزادگان، رزمندگان و مفقود‌الاثرها دانسته است و با توجه به اینکه در بند «خ» ماده ۸۸ قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۵ که به موجب جزء ۲ بند «ت» ماده ۳۱ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ در طول مدت اجرای این قانون تنفیذ شده است، ابتدا به نحو اطلاق به واژه «ایثارگران» تصریح شده است و سپس عبارت «فرزندان شهدا و آزادگان و جانبازان و رزمندگان با حداقل دوازده ماه سابقه حضور در جبهه» آورده شده است؛ بنابراین واژه «فرزندان» شامل فرزندان شهدا و آزادگان و جانبازان و رزمندگان با حداقل دوازده ماه سابقه حضور در جبهه می‌شود و معافیت از پرداخت مابه‌التفاوت سنوات بیمه‌ای ناشی از تغییر صندوق بیمه‌ و بازنشستگی، علاوه بر فرزندان شهدا، شامل فرزندان دیگر ایثارگران موضوع این بند نیز می‌شود.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

خلاصه نظریه مشورتی: این نظریه در پاسخ به این پرسش صادر شده است که آیا معافیت از پرداخت مابه‌التفاوت کسور بازنشستگی ناشی از تغییر صندوق (مذکور در بند «خ» ماده ۸۸ قانون برنامه ششم توسعه) فراتر از فرزندان شهدا، شامل فرزندان دیگر ایثارگران (آزادگان، جانبازان و رزمندگان با حداقل ۱۲ ماه سابقه جبهه) نیز می‌شود یا خیر.
اداره کل حقوقی قوه قضائیه دو دیدگاه متفاوت را بررسی کرده است:
دیدگاه اول (تفسیر مضیق): با توجه به متن و سیاق بند قانونی، این معافیت منحصراً به فرزندان شهدا اختصاص دارد و شامل فرزندان دیگر گروه‌های ایثارگر نمی‌شود.
دیدگاه دوم (تفسیر موسع): با استناد به تعریف جامع “ایثارگر” در قانون مرتبط و نحوه نگارش بند مذکور (که ابتدا به “ایثارگران” و سپس به شرح مصادیق پرداخته)، واژه “فرزندان” بر همه گروه‌های پس از آن (شهدا، آزادگان، جانبازان و رزمندگان) اطلاق می‌شود. بنابراین، این معافیت شامل فرزندان همه این گروه‌ها می‌گردد.
نتیجه: این نظریه با طرح دو استدلال حقوقی متقابل، ابهام موجود در دایره شمول این قانون را نشان می‌دهد. تصمیم نهایی درباره پذیرش کدام دیدگاه، بر عهده مرجع درخواست‌کننده نظریه (احتمالاً دیوان عدالت اداری یا مراجع استخدامی) می‌باشد که باید با تفسیر نهایی خود، یکی از این دو رویکرد را برگزیند.