نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۰۶ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۳
موضوع : امکان واگذاری رایگان اموال غیرمنقول شهرداری به نهادهای دولتی برای فعالیت فرهنگی
تاریخ نظریه : ۱۴۰۵/۰۳/۱۳
شماره نظریه : ۷/۱۴۰۴/۴۰۶
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۶۶-۴۰۶ح
استعلام :
به صراحت مواد ۱۳ و ۱۹ آیین‌نامه مالی شهرداری‌ها مصوب ۱۲/۴/۱۳۴۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی، اموال منقول و غیر منقول شهرداری باید صرفاً از طریق مزایده به فروش برسد و در صورتی که طرف مقابل شهرداری، مؤسسات و شرکت‌های وابسته به دولت باشد، وفق ماده ۱۹ آیین‌نامه یادشده، توافق طرفین و تایید شورای شهر برای انتقال مالکیت امری ضروری است. از طرفی مطابق بند ۶ ماده ۵۵ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی کمک به مؤسسات بهداشتی، تعاونی و فرهنگی مانند پرورشگاه، درمانگاه، شیرخوارگاه، آسایشگاه معلولین ذهنی، کتابخانه، کودکستان و امثال آن امری مجاز است و شهرداری با تصویب شورای شهر می‌تواند اراضی متعلق به خود را با حفظ مالکیت به صورت رایگان به منظور احداث بنا و استفاده در اختیار مؤسسات مزبور قرار دهد. با عنایت به مقررات قانونی پیش‌گفته، آیا حکم مقرر در بند ۶ ماده ۵۵ قانون شهرداری شامل اقدامات فرهنگی ارگان‌های دولتی نیز می‌شود؟ به عنوان مثال، آیا شهرداری می‌تواند اموال غیر منقول خود را برای انجام اقدامات فرهنگی به صورت رایگان و با حفظ مالکیت، در اختیار ناحیه مقاومت بسیج قرار دهد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
نخست. قانون‌گذار در بند ۶ ماده ۵۵ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی، شهرداری را به اجرای تبصره یک ماده ۸ قانون تعلیمات اجباری (قانون راجع به آموزش و پرورش عمومی اجباری و مجانی مصوب ۱۳۲۲ با اصلاحات بعدی؛ با لحاظ ردیف ۳۷۵ قانون الغای برخی قوانین از تاریخ ۱/۱/۱۳۱۰ تا ۲۹/۱۲/۱۳۲۸ مصوب ۱۳۹۶) و تاسیس مؤسسات فرهنگی و بهداشتی و تعاونی و همچنین کمک به «این قبیل مؤسسات» و مساعدت مالی به آنها مکلف دانسته و در ذیل این بند به شهرداری این اختیار را داده است که با تصویب انجمن شهر، اراضی و ابنیه متعلق به شهرداری را با حفظ مالکیت به رایگان و یا با شرایط معین در اختیار این قبیل مؤسسات قرار دهد؛ هر چند عبارت «این قبیل مؤسسات» در این بند اطلاق دارد؛ اما با لحاظ برخی مصادیق مؤسسات و انجمن‌های مذکور در بند ۶ ماده ۵۵ یادشده، از سیاق این بند چنین مستفاد است که حکم آن ناظر بر آن قسم مؤسسات فرهنگی است که در ماهیت امر و به عنوان وظیفه اصلی به منظور اشاعه فرهنگ و ارائه خدمات فرهنگی تاسیس شده‌اند و صرف انجام برخی فعالیت‌های فرهنگی در کنار دیگر وظایف تخصصی و سازمانی محوله، نمی‌تواند موجب و مجوزی برای استفاده از حکم ذیل بند ۶ ماده ۵۵ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با با اصلاحات و الحاقات بعدی باشد.
دوم. با توجه به ماده ۳ دستور‌العمل نحوه استعلام حقوقی و پاسخ به آن در قوه قضاییه مصوب ۱۹/۹/۱۳۹۸، تطبیق حکم قانون بر برخی مصادیق؛ از جمله مصداق مذکور در استعلام، از وظایف این اداره کل خارج است.
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است بنابراین صحت آن را باید بررسی نمایید.
چکیده:
بند ۶ ماده ۵۵ قانون شهرداری، واگذاری رایگان اراضی و ابنیه شهرداری با حفظ مالکیت را برای مؤسسات فرهنگی مجاز می‌داند؛ اما بر اساس نظریه، این حکم ناظر به مؤسساتی است که اشاعه فرهنگ و ارائه خدمات فرهنگی، هدف و وظیفه اصلی آن‌هاست. انجام فعالیت فرهنگی در کنار وظایف تخصصی دیگر، به‌تنهایی مجوز استفاده از این امکان نیست. تشخیص انطباق این حکم با نهاد مشخصی، از جمله ناحیه مقاومت بسیج، بر عهده مرجع قضایی رسیدگی‌کننده است، نه اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
