اساسنامه ، تشکیلات و سازمان دهیاری ها
مصوب 1380/11/21 با اصلاحات و الحاقات بعدی
هیات وزیران در جلسه مورخ 21/11/1380 بنا به پیشنهاد شماره 3738/8/1 مورخ 1/8/1379 وزارت کشور و به استناد تبصره (2) ماده واحده قانون تاسیس دهیاری های خودکفا در روستاهای کشور – مصوب 1377 – اساسنامه، تشکیلات و سازمان دهیاری ها را به شرح زیر تصویب نمود:
فصل اول – كليات
ماده 1
محدوده خدماتی هر دهیاری به پیشنهاد مشترک دهیار و شورای اسلامی روستا – که در این اساسنامه شورا نامیده می شود و پس از کسب نظر از دستگاه های ذی ربط و تایید استاندار قابل اجرا است .
تبصره - در صورتی که محدوده قانونی روستا قبلاً به وسیله دستگاه های ذی ربط تعیین شده باشد تا تعیین محدوده جدید محدوده قبلی قابل استناد است.
ماده 2
دهیاری نهاد عمومی غیردولتی محسوب می شود، دارای شخصیت حقوقی مستقل است و به صورت خود کفا اداره می شود .
ماده 3
هر دهیاری دارای درجه ای خواهد بود که با توجه به حجم کار، درآمد، جمعیت و وسعت روستا تعیین و پس از کسب نظر از وزارت جهاد کشاورزی از طریق وزارت کشور ابلاغ می شود .
ماده 4
کلیه مکاتبات دهیاری فقط با امضای شخص دهیار معتبر است .
ماده 5
دهیار طبق بند (م) ماده (68) قانون تشکیلات ، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران – مصوب 1375 – (که در این اساسنامه ، قانون شوراها نامیده می شود) برای مدت چهار سال توسط شورا انتخاب و برای صدور حکم به بخشدار معرفی می شود و انتخاب مجدد وی بلامانع است .
تبصره 1- یک نسخه از حکم دهیار توسط بخشداری به واحد مربوط در استانداری ارسال می شود .
تبصره 2- واحدهای ذی ربط در استانداری ها مکلفند فهرست اسامی کلیه دهیاران و خلاصه وضعیت آن ها را تنظیم و به اداره ذی ربط در وزارت کشور ارسال نمایند . همچنین هر گونه تغییر و اصلاحی باید به اداره یاد شده اعلام شود .
ماده 6
خدمت دهیار در موارد زیر به پایان می رسد :
حجر دهیار
از دست دادن هر یک از شرایط احراز سمت دهیار به تشخیص شورا .
قبول استعفای دهیار توسط شورا .
تبصره در صورت عدم قبول استعفا از طرف شورا ، دهیار می تواند بعد از پانزده روز از تاریخ اعلام ، استعفای خود را به دفتر بخشداری ارسال کند و شورا موظف است حداکثر قبل از اتمام مدت ، دهیار جدید را انتخاب و جهت صدور حکم به بخشدار معرفی نماید .
عزل دهیار با اکثریت آرای اعضای شورا با رعایت آیین نامه ها و مقررات مربوط .
عدم حضور در محل خدمت بیشتر از پانزده روز بدون کسب مجوز از رییس شورا یا نداشتن عذر موجه به تشخیص شورا .
ماده 7
کارکنان دولت ، سازمان ها و مؤسسات وابسته به دولت ، مؤسسات عمومی غیر دولتی و دولتی و سازمان های وابسته به آن ها می توانند به عنوان مامور به خدمت در سمت دهیار انجام وظیفه نمایند و پس از خاتمه دوره خدمت با رعایت مقررات استخدامی مربوط ، به سازمان محل خدمت اولیه خود بازگردند و مدت ماموریت آن ها جزء سوابق خدمتی مرتبط آنان محسوب می شود ، چنانچه دهیار از بین مستخدمان وزارتخانه ها یا مؤسسات یاد شده انتخاب نشده باشد پس از برکناری یا خاتمه دوره قانونی یا استعفای او، دهیاری، وزارت کشور و سایر مراجع ذی ربط در قبال او هیچ گونه تعهد استخدامی نخواهند داشت .
تبصره 1- هر گاه یکی از کارمندان وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی موضوع این ماده برای تصدی دهیاری انتخاب شود و خود اوراضی باشد اداره متبوع کارمند مکلف است با ماموریت او موافقت کند .
تبصره 2- دهیار می تواند همزمان با تصدی مسؤولیت دهیاری به فعالیت آموزشی خود نیز ادامه دهد .
ماده 8
در فاصله بین برکناری دهیار یا استعفا یا خاتمه خدمت او تا انتخاب دهیار جدید که نباید بیش از سه ماه به طول انجامد ، یکی از کارکنان دهیاری به انتخاب شورا به عنوان سرپرست دهیاری انجام وظیفه می نماید .
ماده 9
دهیار در زمان تصدی خود ، نمی تواند رئیس یا عضو هیات مدیره یا مدیر عامل شرکت ها و مؤسساتی باشد که تمام یا قسمتی از حوایج عمومی حوزه دهیاری را تامین می نماید همچنین دهیار حق ندارد در معاملات و قراردادهایی که یک طرف آن دهیاری است به طور مستقیم ذی سهم یا ذی نفع باشد .
فصل دوم – وظايف
ماده 10
وظایف تفصیلی دهیار و دهیاری جهت اداره و حفظ توسعه پایدار روستا بر اساس قانون شوراها و با رعایت قوانین و مقررات مربوط به شرح زیر است :
1- بهبود وضع زیست محیطی روستا .
2-کمک به شورا در خصوص بررسی و شناخت کمبودها ، نیازها و نارسایی های اجتماعی، اقتصادی ، عمرانی، بهداشتی ، فرهنگی ، آموزشی و امور رفاهی روستا و تهیه طرح ها و پیشنهاد های اصلاحی و عملی در زمینه های یاد شده و ارایه آن به مسؤولان ذی ربط جهت اطلاع و برنامه ریزی و اقدام لازم .
3-تشویق و ترغیب روستاییان به انجام اقدامات لازم در جهت رعایت سیاست های دولت .
4-مشارکت و همکاری با شورا در جهت پی گیری اجرای طرح های عمرانی اختصاص یافته به روستا .
5-همکاری مؤثر با سازمان ثبت احوال در جهت ثبت موالید و متوفیات و تهیه آمار مربوط .
6- تامین اراضی مورد نیاز مرتبط با اهداف و وظایف دهیاری پس از اخذ مجوز قانونی .
7- همکاری مؤثر با مسؤولان ذی ربط در جهت حفظ و نگهداری منابع طبیعی واقع در محدوده قانونی و حریم روستا .
8- تشویق و ترغیب روستاییان به توسعه صنایع دستی و اهتمام به ترویج ، توسعه و بازاریابی محصولات کشاورزی و دامی روستا .
9-اجرای مصوبات شورا.
10-همکاری با نیروی انتظامی و ارسال گزارش پیرامون وقوع جرایم و اجرای مقررات خدمت وظیفه عمومی ، حفظ نظم عمومی و سعی در حل اختلافات محلی .
11-اعلام فرامین و قوانین دولتی مربوط و پی گیری حسن اجرای آن ها .
12-مراقبت و حفظ و نگهداری اموال و تاسیسات عمومی در اختیار دهیاری .
13-همکاری با سازمان ها و نهادهای دولتی و ایجاد تسهیلات لازم برای ایفای وظایف آن ها .
14-مراقبت بر اجرای مقررات بهداشتی و حفظ نظافت و ایجاد زمینه مناسب برای تامین بهداشت محیط .
15-ارسال گزارش های درخواست شده به شورا در موعد مقرر توسط دهیار .
16-حضور دهیار در زمان و مکان مقرر و پاسخگویی به سؤالات در صورت تقاضای شورا .
17-ارسال گزارش ماهانه فعالیت های دهیاری برای شورا و رونوشت آن به بخشداری .
18-تهیه تعرفه عوارض با همکاری شورا و ارایه آن به شورای اسلامی بخش به منظور تصویب و طی سایر مراحل قانونی .
19-وصول عوارض مصوب مراجع قانونی ومصرف آن در موارد معین .
20-مراقبت بر وضعیت بهداشتی گرمابه ها ، نانوایی ها ،قصابی ها، قهوه خانه ها و فروشگاههای مواد غذایی و بهداشتی بر اساس ضوابط و مقررات مربوط و معرفی اماکن غیر بهداشتی به مسؤولان ذی ربط.
21-برآورد و تنظیم و ارایه بودجه سالانه دهیاری و متمم و اصلاح آن به شورا جهت تصویب .
22-اهدا و قبول اعانات و هدایا به نام روستا با تصویب روستا .
23(اصلاحی 10/ 02/ 1382)ـ فراهم نمودن زمینه ایجاد خیابانها، کوچهها، میدانها، پارکها، فضاهای سبز، ورزشی و آموزشی، مراکز تفریحی عمومی و مجاری آب و توسعه معابر و پیگیری طرحها و نظارت بر اجرای آنها.
24-تنظیف و نگهداری و تسطیح معابر و انهار عمومی و مجاری آب ها و فاضلاب و لایروبی قنوات مربوط به روستا و تامین آب و روشنایی در حد امکان .
25-کمک در احداث تاسیسات تولید و توزیع آب ، برق و مخابرات و تعیین نرخ آن در روستا تا زمان اقدام مراجع ذی ربط (وزارتخانه های جهاد کشاورزی ، نیرو، پست و تلگراف و تلفن و شرکت آب و فاضلاب روستایی) .
26-مراقبت بر بهداشت ساکنان روستا و تشریک مساعی با وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی برای واکسیناسیون در جهت پیش گیری از بیماری های واگیر .
27-جلوگیری از تکدی گری و واداشتن متکدیان به کار .
28-انجام معاملات دهیاری اعم از خرید و فروش اموال منقول و غیر منقول ، مقاطعه، اجاره و استجاره .
29-ایجاد و سازماندهی غسالخانه و گورستان و تهیه وسایل حمل اموات و مراقبت در انتظام امور آن ها .
30-اتخاذ تدابیر لازم برای حفظ روستا از خطر سیل و حریق و رفع خطر از بناها و دیوارهای شکسته و خطرناک واقع در معابر و اماکن عمومی و تسطیح چاه ها و چاله های واقع در معابر بر اساس مصوبات شورا .
31-همکاری در جلوگیری از شیوع بیماری های انسانی و حیوانی واگیر و مشترک انسان و دام ، اعلام مشاهده این گونه بیماری ها به مراکز بهداشتی درمانی و دامپزشکی محل یا سایر مراکز ذی ربط ، اهتمام به دور نگهداشتن بیماران مبتلا ، معالجه و دفع حیوانات مبتلا به امراض واگیر ، بلا صاحب یا مضر .
32-تشریک مساعی با سازمان میراث فرهنگی در حفظ بناها و آثار باستانی روستا و همکاری با مسؤولان ذی ربط برای اداره ، احداث ، نگهداری و بهره برداری از تاسیسات عمومی ، اقتصادی ، اجتماعی، فرهنگی، ورزشی و رفاهی مورد نیاز روستا در حد امکانات .
33 (اصلاحی 10/ 02/ 1382)ـ صدور پروانه برای ساختمانهایی که در محدوده قانونی روستا ساخته میشوند در چارچوب ضوابط و استانداردهای اعلام شده دستگاههای ذیربط، با رعایت مقررات مندرج در آییننامه مربوط به استفاده از اراضی، احداث بنا و تاسیسات در خارج از محدوده قانونی و حریم شهرها موضوع تصویب نامه شماره 4940 مورخ 22 /2 /1355 و سایر مقررات.
34-همکاری با شورای بخش و بخشداری به منظور بررسی و صدور پروانه های کسب .
35-معرفی خانواده های بی سرپرست و بی بضاعت به سازمان بهزیستی کشور و کمیته امداد امام خمینی و مساعدت به آن ها در حد امکانات .
36-همکاری در نگهداری و تسطیح راه های واقع در حریم اراضی روستا از طریق خودیاری اهالی روستا و دستگاه های ذی ربط .
37-مساعدت و همکاری با کشاورزان در جهت معرفی محصولا کشاورزی و تولیدات صنعتی و صنایع دستی روستا در مراکز شهری و نمایشگاه های ذی ربط .
38-پی گیری و مساعدت در جهت ایجاد مؤسسات خیریه و صندوق های قرض الحسنه و مؤسسات فرهنگی .
39-همکاری با واحدهای امداد رسانی در هنگام وقوع حوادث و سوانح غیر مترقبه و بلایای طبیعی .
40-گزارش پیشرفت یا عدم پیشرفت فیزیکی طرح ها به شورا و بخشدار و پیشنهاد راه کارهای مناسب برای تسریع در اجرای آن ها در جهت اجرای بند (ه) ماده (68) قانون شوراها .
41 (اصلاحی 10/ 02/ 1382)ـ همکاری با بنیاد مسکن انقلاب اسلامیدر جهت تهیه و اجرای طرحهادی روستا و ارایه پیشنهادهای لازم در تعیین کاربری اراضی واقع در روستا به منظور گنجاندن آنها در طرح هادی و اجرای ضوابط مصوب مربوط با موافقت شورا.
42- مراقبت واهتمام کامل در نصب برگه قیمت بر روی اجناس و اجرای تصمیمات شورای اسلامی بخش و روستا نسبت به ارزانی و فراوانی خواروبار و مواد مورد احتیاج عمومی و جلوگیری از فروش اجناس فاسد شده و معدوم نمودن آن ها با هماهنگی مراجع قانونی ذی ربط .
43-همکاری با مراجع ذی ربط در جهت تسهیل دسترسی مردم روستا به آرد و نان مرغوب .
44-پی گیری و ایجاد زمینه نظارت بر امور بهداشتی روستا از قبیل کشتار بهداشتی دام و عرضه گوشت.
45-اجرای مقررات دهیاری که جنبه عمومی دارد و به تصویب شورا و تایید شورای اسلامی بخش رسیده و پس از اعلام برای کلیه ساکنان روستا لازم الرعایه است .
46-پیشنهاد نامگذاری معابر و اماکن و تاسیسات روستا به شورا جهت بررسی و ارایه آن ها به شورای اسلامی بخش جهت سیر مراحل لازم .
47-شناسایی زمینه های اشتغال و مساعدت در جهت تامین کار برای افراد جویای کار با همکاری دستگاه های ذی ربط .
48 (الحاقی 10/ 02/ 1382)ـ در روستاهایی که دارای طرح هادی مصوب هستند، طرحهای عمرانی روستا باید در چارچوب طرحهای هادی روستا انجام شود
فصل سوم – بودجه و امور مالی
ماده 11
(جایگزین 1384/12/04)- سرمایه غیر نقدی که از طریق اهالی تامین خواهد شد عبارت است از اموال منقول و غیر منقول اعم از ماشین آلات ، زمین، ساختمان و تاسیسات که مورد استفاده دهیاری قرار می گیرد .
تبصره 1(الحاقی 04/ 12/ 1384)- کل سرمایه نقدی و غیر نقدی موضوع این ماده متعلق به دهیاری روستای محل است .
تبصره 2 (الحاقی 04/ 12/ 1384)- انتقال و واگذاری اموال و املاک دهیاری تابع آیین نامه مالی و معاملاتی دهیاری موضوع تبصره(1) ماده واحده قانون تاسیس دهیاری های خود کفا در روستا های کشور – مصوب 1377 – است .
ماده 12
سال مالی دهیاری از اول فروردین ماه هرسال تا آخر اسفند ماه همان سال خواهد بود به استثنای اولین سال که آغاز آن تاریخ تاسیس دهیاری و پایان آن اسفند ماه همان سال است .
ماده 13
منابع درآمد دهیاری عبارتند از :
عوارض مقرر در آیین نامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی شهر ، بخش و شهرک موضوع قانون تشکیلات ، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 ، موضوع تصویب نامه شماره 32495/ت21823 ه مورخ 10/8/1378
عوارض صدوروانه ساختمان با رعایت آیین نامه مندرج در بند(1) این ماده و سایر قوانین و مقررات مربوط .
دریافت وام از بانک ها و مؤسسات اعتباری با تصویب شورا و تایید شورای اسلامی بخش .
درآمد حاصل از کمک های دولتی و خودیاری بخش خصوصی ، اعانات و هدایا در چارچوب دستورالعمل های مربوط .
وصول بهای خدماتی که دهیاری ارایه می دهد با تصویب شورا و تایید بخشدار و رعایت دستورالعمل های مربوط .
کمک های دولتی برای اجرای طرح های خدماتی و عمرانی در قالب بودجه سالانه کل کشور .
درآمدهای ناشی از عوارض اختصاص یافته از سوی مراجع وضع عوارض به منظور ایجاد تاسیسات عمومی و دولتی در محدوده قانونی روستا و حریم آن .
ماده 14
کلیه عوارض و درآمدهای دهیاری منحصراً به مصرف همان روستا می رسد .
ماده 15
حقوق ماهانه دهیار از محل بودجه شورا مندرج در ماده (47) آیین نامه اجرایی تشکیلات ، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیار موضوع تصویب نامه شماره 1760/ ت 21068 ه مورخ 24/1/1378 و به استناد ماده (94) قانون شوراها و با توجه به درجه دهیاری و دستورالعمل مربوط که از طریق وزارت کشور ابلاغ خواهد شد تعیین می شود .
ماده 16
صدور احکام حقوقی و ماموریت و مرخصی دهیار با موافقت شورا از طریق بخشدار صورت می گیرد .
ماده 17
هرگونه برداشت از وجوه و اعتبارات دهیاری در قالب بودجه مصوب سالانه و طرح های مصوب شورا با رعایت مقررات مربوط انجام می شود .
ماده 18
اسناد و اوراق تعهد آور و و حساب های بانکی به امضای مشترک دهیار و مسؤول مالی دهیاری که ذی حساب دهیار است انجام می شود .
ماده 19
دهیار مکلف است تا پایان دی ماه هر سال بودجه سال بعد دهیاری را به شورا ارایه نماید و شورا موظف است حداکثر تا نیمه اسفند ماه همان سال به بودجه پیشنهادی رسیدگی و در مورد آن اظهار نظر نماید و قبل از پایان اسفند ماه بودجه مصوب را جهت اجرا به دهیاری ابلاغ نماید .
تبصره 1- دهیار می تواند در صورت نیاز در طول سال مالی و قبل ازانقضای آن نسبت به ارایه متمم یا اصلاح بودجه پیشنهادی دهیاری برای اظهار نظر و تصویب نهایی به شورا اقدام نماید .
تبصره 2- دهیار مکلف است حداکثر تا نیمه خرداد ماه سال بعد تفریغ بودجه و صورت های مالی دهیاری را حسب اظهار نظر به شورا ارایه و شورا موظف است حداکثر تا پایان تیر ماه نسبت به صورت های مالی و تفریغ بودجه شورا اعلام نظر و تصمیم مقتضی اتخاذ و مراتب را جهت اقدام لازم قانونی به دهیار ابلاغ نماید .
معاون اول رییس جمهور – محمد رضا عارف