نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۱۰۵۲ مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۱۲

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۱۰۵۲ مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۱۲
موضوع : صلاحیت و ضرورت تشکیل واحدهای کشیک در دادگاه‌های صلح بر اساس قانون شوراهای حل اختلاف

تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۰۶/۱۲
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۱۰۵۲
شماره پرونده : ۱۴۰۳-۵۴-۱۰۵۲ک

استعلام :
با توجه به اینکه در قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ رسیدگی به تمامی جرایم غیر عمدی ناشی از کار یا تصادفات رانندگی و جرایم عمدی تعزیری مستوجب مجازات درجه هفت و هشت در صلاحیت دادگاه صلح قرار گرفته است و با عنایت به دستورالعمل فوریت‌های قضایی و نحوه عملکرد واحدهای کشیک مصوب ۴/۱۰/۱۳۹۵ و از آنجا که تشکیلات جدید در این دادگاه‌ها موضوعیت ندارد، خواهشمند است در خصوص تشکیل یا عدم تشکیل واحدهای کشیک در دادگاه‌های صلح اعلام نظر فرمایید.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
اولاً، اصلاح دستورالعمل فوریت‌های قضایی و نحوه عملکرد واحد کشیک مصوب ۴/۱۰/۱۳۹۵، از حدود وظایف و اختیارات این اداره کل خارج است.
ثانیاً، با توجه به اینکه مطابق تبصره یک ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ جرایم موضوع بندهای ۹ و ۱۰ ماده پیش‌گفته مستقیماً در دادگاه صلح رسیدگی می‌شود و از آن‌جا که اتخاذ تصمیم در موارد فوری از قبیل «تعیین تکلیف متهمان و محکومان تحت نظر و جلب‌شده در جرایم مذکور» ضرورت دارد و با عنایت به بند ۲ ماده یک دستورالعمل فوریت‌های قضایی و نحوه عملکرد واحد کشیک مصوب ۴/۱۰/۱۳۹۵، تعیین قاضی کشیک برای رسیدگی به امور فوری خارج از وقت اداری و ایام تعطیل دادگاه صلح لازم است.
ثالثاً،‌ از ماده ۴ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ و ماده ۲۰ آیین‌نامه اجرایی این قانون مصوب ۱۶/۳/۱۴۰۳ (مبنی بر ریاست و نظارت رئیس حوزه قضایی شهرستان بر دادگاه صلح) و ماده ۱۵ قانون یادشده (مبنی بر امکان اتخاذ تصمیم در خصوص امور فوری و لحاظ ترتیباتی برای حفظ ادله جرم، جلوگیری از فرار متهم توسط مقام ارجاع پیش از ارجاع به شعبه و ثبت آن) و ماده ۸ دستورالعمل فوریت‌های قضایی و نحوه عملکرد واحد کشیک مصوب ۴/۱۰/۱۳۹۵، چنین مستفاد است که در صورت عدم ایجاد واحد کشیک مربوط به دادگاه‌های صلح (به شرح مقرر در بند پیش‌گفته) و عدم دسـترسی به دادرس دادگاه ذی‌ربـط در وقت اداری و همـچنین در موارد و در حـدود مقرر در ماده قانون شورای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲، رئیس شعبه اول دادگاه صلح دستورات لازم را صادر می‌کند و در موارد عدم دسترسی،‌ رئیس دادگستری شهرستان (رئیس حوزه قضایی) در خصوص موارد و پروند‌ه‌های فوریت‌دار؛ از قبیل تعیین تکلیف متهمان و محکومان تحت نظر و جلب‌شده، تصمیم مقتضی اتخاذ می‌کند.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

چکیده نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۱۰۵۲

- جرایم موضوع بندهای ۹ و ۱۰ ماده پیشین از طریق دادگاه صلح رسیدگی می‌شود و اتخاذ تصمیمات فوری در چنین مواردی لازم است.
- بر اساس بند ۲ ماده ۱ دستورالعمل فوریت‌های قضایی (۱۳۹۵)، وجود قاضی کشیک برای رسیدگی به امور فوری خارج از وقت اداری ضروری است.
- در صورت عدم ایجاد واحد کشیک برای دادگاه‌های صلح و عدم دسترسی به قاضی در زمان ضروری، رئیس شعبه اول دادگاه صلح دستورات لازم را صادر می‌کند و در موارد عدم دسترسی، رئیس دادگستری شهرستان تصمیم مقتضی می‌گیرد، از جمله برای تعیین تکلیف متهمان و محکومان تحت نظر یا جلب‌شده و حفظ ادله جرم و جلوگیری از فرار.