نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۷۷۰ مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۱۴
موضوع : تجدیدنظرخواهی محکوم علیه حضوری درصورتی که نظر دادگاه تجدیدنظر بر برائت محکوم علیه حضوری باشد رای نقض می شود
تاریخ نظریه : ۱۴۰۳/۱۱/۱۴
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۷۷۰
شماره پرونده : ۱۴۰۳-۱۶۸-۷۷۰ک
استعلام :
به موجب شکایت شاکی علیه دو نفر متهم، در دادگاه بدوی رأی بر محکومیت غیابی متهم ردیف اول و محکومیت حضوری متهم ردیف دوم صادر شده است. متهم ردیف دوم به رأی محکومیت صادره معترض و تقاضای تجدید نظرخواهی نموده و شعبه تجدید نظر با نقض رأی محکومیت صادره، رأی بر برائت نامبرده صادر نموده است. با توجه به محکومیت غیابی متهم ردیف اول، آیا دادگاه تجدید نظر با اختیار حاصل از ذیل بند «ب» ماده ۴۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ میتواند نسبت به وی نیز رسیدگی و با وجود شرایط قانونی رأی بر برائت ایشان صادر کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
با عنایت به صراحت حکم مقرر در بند «ب» ماده ۴۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و لحاظ وحدت ملاک و الغاء خصوصیت از آن (از حیث عدم ضرورت درخواست تجدید نظرخواهی محکومعلیه)، حکم مذکور در بند «ب» ماده ۴۵۵ قانون موصوف از جهت عدم ضرورت تجدیدنظرخواهی محکومعلیه، اصولا استثنائی بر حکم مقرر در ماده ۴۳۵ این قانون است؛ بنابراین در فرض سؤال که رأی نسبت به یکی از متهمان حضوری و نسبت به متهم دیگر غیابی بوده و پرونده با تجدیدنظرخواهی متهم که رأی نسبت به وی حضوری است در دادگاه تجدیدنظر مطرح گردیده و این دادگاه، رأی دادگاه نخستین را نقض و متهم را تبرئه کرده است، چنانچه دادگاه تجدید نظر متهم غایب را نیز بیگناه تشخیص دهد، قابلیت واخواهی حکم غیابی توسط او، مانع اعمال اطلاق بند «ب» ماده ۴۵۵ نیست.