نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۰۴ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۱۲
موضوع : نحوه اجرای حکم مسلوبالمنفعه کردن چاه غیر مجاز در صورتی که چاه دارای تجهیزات و ادوات متعلق به محکومعلیه باشد و محکومعلیه در مهلت مقرر نسبت به تخلیه آنها اقدام نکند
تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۱۱/۱۲
شماره نظریه : ۷/۱۴۰۴/۳۰۴
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۳/۱-۳۰۴
استعلام :
در مواردی که حکم بر مسدودی و مسلوبالمنفعه کردن چاه غیر مجاز صادر میشود، از آنجا که چنین چاههایی عمدتاً دارای تجهیزات و ادواتی است و تخلیه چاه پیش از پر و مسلوبالمنفعه کردن از طریق وسایلی چون جرثقیل توسط نیروهای عملیاتی زمانبر بوده و این امر، موجب تنش و درگیری و تمرد نسبت به مأمورین و ارتکاب جرایمی این چنینی میشود و نظر به اینکه اجرای عملیات در چنین مواردی مستلزم اقدام فوری است، چنانچه پیش از عملیات اجرایی با در اختیار قرار دادن مهلت متعارف و قابل توجه به محکومعلیه برای خارج کردن ادوات و تجهیزات خود از چاه وی اقدامی در این خصوص ننماید، آیا میتوان چاه را با همان حالتی که دارد پر و مسلوبالمنفعه کرد و عدم اقدام فرد را نوعی اقدام علیه خود تلقی کرد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
در فرض سؤال که حکم قطعی بر مسلوبالمنفعه کردن چاه غیر مجاز صادر شده است، مرجعی که اجرای حکم را بر عهده دارد باید با توجه به مفاد حکم صادره و با رعایت قوانین و مقررات، به گونهای رفتار نماید که به اشیاء و اموالی که متعلق به محکومعلیه بوده و دادگاه حکم به معدوم شدن آن صادر نکرده است، آسیب وارد نشود؛ بر این اساس از آنجا که پیشنهاد مطرح شده در استعلام مبنی بر پر و مسلوبالمنفعه کردن چاه به همراه ادوات و تجهیزات موجود در آن، مستلزم آسیب یا معدوم شدن برخی اموال محکومعلیه است، منطبق بر قانون نیست. شایسته ذکر است چنانچه موضوع مشمول بند «ث» ماده ۴۰ قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ باشد، مطابق همین بند و آییننامه اجرایی آن مصوب ۷/۲/۱۴۰۴ هیأت وزیران رفتار میشود.
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.
چکیده:
این نظریه مشورتی به استعلامی در خصوص چگونگی اجرای حکم قطعی مبنی بر مسلوبالمنفعه کردن چاه غیر مجاز میپردازد. در این استعلام، اشاره شده است که چاههای غیر مجاز غالباً دارای تجهیزات و ادواتی هستند که تخلیه آنها توسط نیروهای اجرایی زمانبر بوده و ممکن است منجر به تنش و درگیری شود. بنابراین، این پرسش مطرح شده است که آیا در صورت عدم اقدام محکومعلیه به تخلیه تجهیزات خود در مهلت مقرر، میتوان چاه را به همراه ادوات آن پر و مسلوبالمنفعه کرد و آیا این اقدام را میتوان نوعی اقدام علیه خود تلقی نمود.
اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ به این استعلام، نکات زیر را بیان میدارد:
حفاظت از اموال محکومعلیه: مرجع اجرای حکم باید با رعایت قوانین و مقررات، به گونهای عمل کند که به اشیاء و اموالی که متعلق به محکومعلیه بوده و دادگاه حکم به معدوم شدن آنها را صادر نکرده است، آسیب وارد نشود.
عدم انطباق پیشنهاد با قانون: پیشنهاد پر کردن چاه به همراه ادوات و تجهیزات موجود در آن، مستلزم آسیب رساندن یا معدوم کردن اموال محکومعلیه است و از این رو، منطبق بر قانون نیست.
اشاره به مقررات جدید: در صورتی که موضوع مشمول بند «ث» ماده ۴۰ قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ و آییننامه اجرایی آن باشد، باید مطابق با مفاد این بند و آییننامه رفتار شود. (این بند و آییننامه به احتمال زیاد به نحوه برخورد با چاههای غیر مجاز و تجهیزات آنها پرداخته است.)
نتیجهگیری: صرف نظر از مشکلات اجرایی و احتمال درگیری، نمیتوان چاه غیر مجاز را به همراه ادوات و تجهیزات متعلق به محکومعلیه پر و مسلوبالمنفعه کرد، زیرا این امر موجب آسیب رساندن به اموال وی میشود، مگر اینکه مقررات خاصی مانند بند «ث» ماده ۴۰ قانون برنامه هفتم، اجازه چنین اقدامی را در شرایط معین و با رعایت ضوابط خاص بدهد.