نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۱۵ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۲۸

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۱۵ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۲۸
موضوع : بررسی قابلیت تجدیدنظر حکم شلاق تعزیری درجه هفت برای جرم ضرب عمدی فاقد اثر (ماده ۵۶۷ ق.م.ا.)

تاریخ نظریه : ۱۴۰۴/۱۰/۲۸
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۴/۶۱۵
شماره پرونده : ۱۴۰۴-۱۶۸-۶۱۵

استعلام :
چنانچه دادگاه در خصوص بزه ضرب عمدی فاقد اثر که دارای مجازات تخییری حبس یا شلاق تعزیری درجه هفت و در صلاحیت دادگاه صلح است، حکم به شلاق تعزیری درجه هفت صادر کند، آیا این حکم قابل تجدیدنظر است و یا آنکه قطعی محسوب می‌شود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
اولاً، با توجه به اطلاق تبصره ماده ۱۰۴ (اصلاحی ۱۳۹۹) قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی، حکم مقرر در این تبصره شامل تمامی مجازات‌های حبس تعزیری درجه چهار تا درجه هشت برای جرایم قابل گذشت در تمام قوانین عام و خاص است و به لحاظ تصریح صدر این ماده در خصوص قابل گذشت ‌بودن «جرایم تعزیری مندرج در کتاب دیات»، جرم موضوع ماده ۵۶۷ قانون یاد‌شده که مجازات آن حبس یا شلاق تعزیری درجه هفت است، قابل گذشت محسوب می‌شود؛ به همین سبب مشمول تقلیل مجازات حبس موضوع تبصره مذکور نیز می‌باشد؛ بدین توضیح که، حداقل و حداکثر مجازات حبس درجه هفت به نصف تقلیل می‌یابد؛ در نتیجه، مجازات حبس جرم موضوع این ماده چهل و پنج روز تا سه ماه حبس است. بر این اساس، با توجه به شاخص ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، جرم موضوع ماده ۵۶۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ دارای دو مجازات قانونی تخییری یعنی حبس درجه هشت و شلاق درجه هفت می‌باشد؛ در نتیجه بالاترین درجه مجازات قانونی که شلاق درجه هفت است، ملاک تعیین درجه جرم یاد‌شده می‌باشد و از آنجا که این جرم، درجه هفت محسوب می‌شود، با عنایت به تبصره یک ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ ناظر به بند ۱۰ ماده پیش‌گفته، به این جرم به طور مستقیم در دادگاه صلح رسیدگی می‌شود.
ثانیاً، با عنایت به صدر تبصره ۵ و ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ و بند «ج» این تبصره، ناظر به بند۱۰ همین ماده و از آنجا که معیار قابلیت تجدید نظرخواهی آرای کیفری؛ از جمله آرای کیفری دادگاه صلح مجازات قانونی جرم است و نه مجازات مندرج در دادنامه، رأی صادره از دادگاه صلح در خصوص جرم عمدی موضوع ذیل ماده ۵۶۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، که با عنایت به مراتب پیش‌گفته مجازات قانونی آن حبس درجه هشت یا شلاق درجه هفت است، قطعی و غیر قابل تجدید نظر می‌باشد.

محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

چکیده:
در خصوص جرم ضرب عمدی فاقد اثر (ماده ۵۶۷ قانون مجازات اسلامی) که مجازات قانونی آن به صورت تخییری حبس درجه هشت یا شلاق درجه هفت است، نظریه مشورتی اعلام می‌دارد:

1. صلاحیت رسیدگی: با توجه به اینکه بالاترین درجه مجازات قانونی این جرم (شلاق درجه هفت) درجه هفت محسوب می‌شود، این جرم در صلاحیت دادگاه صلح است و مستقیماً در آنجا رسیدگی می‌شود.
2. اثر قابل گذشت بودن جرم: این جرم قابل گذشت است. طبق تبصره ماده ۱۰۴ ق.م.ا. (اصلاحی ۱۳۹۹) و به دلیل قابل گذشت بودن، مجازات حبس تعزیری آن (در صورت انتخاب حبس) به نصف تقلیل می‌یابد و به ۴۵ روز تا ۳ ماه کاهش می‌یابد.
3. قطعیت رأی دادگاه صلح: با عنایت به تبصره ۵ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲، معیار قابلیت تجدیدنظرخواهی از آرای دادگاه صلح، مجازات قانونی جرم است، نه مجازات مندرج در دادنامه. بنابراین:
* اگرچه دادگاه ممکن است حکم به شلاق درجه هفت (مجازات درجه هفت) دهد، اما چون مجازات قانونی جایگزین این جرم حبس درجه هشت (مجازات درجه هشت) نیز هست، بالاترین مجازات قانونی قابل اعمال برای جرم، درجه هفت محسوب می‌شود.
* بر اساس بند «ج» تبصره ۵ ماده ۱۲، آرای دادگاه صلح در جرایم عمدی که مجازات قانونی آنها درجه هفت یا پایین‌تر باشد، قطعی است.

نتیجه نهایی: رأی دادگاه صلح که در مورد جرم ضرب عمدی فاقد اثر (ماده ۵۶۷ ق.م.ا.) حکم به مجازات شلاق درجه هفت صادر کند، قطعی و غیرقابل تجدیدنظر است.